Italiano Español Nederlands Français
Home
Afdrukken Verzenden naar een vriend


Het Centro de Estudios "Redemptor hominis"

in Paraguay


Om een pastoraal van de intelligentie in het leven te roepen

 

 

In de complexe en bonte context van Paraguay, waarin de verkondiging van het evangelie moet rekening houden met een uiterste culturele armoede en een overheersende fatalistische mentaliteit, die de mensen ertoe brengt gevangen te zijn van hun eigen lot, is een diepgaande culturele verandering steeds dringender noodzakelijk. Deze dient uit te gaan van het woord van God dat met zijn veranderende kracht het hart van de mens zal kunnen vernieuwen.

In deze omgeving heeft de Gemeenschap Redemptor hominis, die vanaf 1981 apostolisch werkzaam is in Paraguay, langzaam een Studiecentrum (Centro de Estudios Redemptor hominis) in het leven geroepen om initiatieven op het cultureel en editoriaal gebied te bevorderen, bedacht in contact met de bevolking en geschikt om een “pastoraal van de intelligentie” te begunstigen.

Wij zijn immers geroepen om onze intelligentie, onze kennis te ontwikkelen om een hoger cultureel niveau te bereiken, ook en vooral op christelijk vlak, dat het ons mogelijk maakt stap voor stap het ware levenspad te ontdekken. Zoals de bisschoppen van Paraguay onderstrepen, “is de permanente vorming  en bijscholing van de mensen die werkzaam zijn in de pastoraal, een taak van fundamenteel belang, evenals de ervaring van de persoonlijke ontmoeting met Christus, die ons roept, ons bekeert, ons heiligt en aan zijn Kerk dezelfde zending toevertrouwt die Hij kreeg van zijn Vader”[1].

In de wereld van vandaag, en niet in een hypotetische wereld waarin wij ons heil zoeken, is het noodzakelijk een “pastoraal van de intelligentie” te bevorderen, die het vermogen inhoudt de werkelijke vragen op te roepen, vooral bij de jongeren om hen te helpen deugdelijke en ter zake doende christelijke antwoorden te vinden en zich het beslissende antwoord dat Christus de Heer is, eigen te maken.

De pastoraal van de intelligentie is dus niet een weg onder de zovele, maar een traject dat het toestaat heel de immense rijkdom aan wijsheid en wetenschap die God in een persoon heeft gelegd, maximaal te gebruiken, opdat hij vorderingen maakt, zich ontwikkelt, groeit en leeft in de volheid van het geloof.

Het merendeel van de bevolking van Paraguay bekent zich tot het katholieke geloof, maar een van de belangrijkste behoeften is het te helpen het eigen geloof te baseren op de stevige grondslagen van de rede door de pastorale werkers en de leken deugdelijke instrumenten aan te reiken voor hun vorming. Het slotdocument van de vijfde conferentie van het episcopaat van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied zegt naar aanleiding hiervan: “De roeping en de inzet om vandaag leerlingen en missionarissen van Jezus Christus te zijn in Latijns Amerika en in het Caribisch gebied vragen om een heldere en besliste keuze voor de vorming van de leden van onze gemeenschappen tot welzijn van alle gedoopten, welke de functie ook is die zij in de Kerk vervullen”[2].

De “Cuadernos de Pastoral”

De activiteit van het Centro de Estudios Redemptor hominis is gestart in 1999, toen het de “Cuadernos de Pastoral” begon te publiceren, korte teksten (ieder niet meer dan tachtig pagina’s), afgestemd op iedere gelovige, jong en volwassen, die de dringende noodzaak onderstrepen van een pastoraal van de cultuur voor allen.

 Het kenmerk van de “Cuadernos de Pastoral” is gelegen in het feit dat zij voortkomen uit de uitwerking van lezingen, preken en voordrachten voor jongeren en volwassenen, gehouden door don Emilio Grasso, stichter van de Gemeenschap Redemptor hominis, bij zijn werk van evangelisatie dat hij sinds vele jaren verricht in Paraguay. De “Cuadernos” handhaven een direct karakter en tegelijkertijd een precisie van stellingen en terminologie. De voorbereiding ervan vergt een bijzondere inzet om de gelovigen zorgvuldig samengestelde, maar gemakkelijk toegankelijke instrumenten aan te reiken voor intellectueel onderzoek, die hen moeten helpen de diepe gronden van de evangelische hoop te vinden.

Bovendien geven deze teksten door de daarin aanwezige kaders van verschillende aard op een niet systematische, maar fragmentarische wijze toegang tot een verdieping van een precieze terminologie, die geduldig en geleidelijk over het algemeen een deugdelijk filosofisch, theologisch, historisch en interdisciplinair vocabulaire gaat vormen. Deze methode van het fragment is meer dan een systematische methode geschikt voor de mens van vandaag, die is ondergedompeld in een postmoderne cultuur, wij zouden kunnen zeggen, van het zeppen. Langzaam krijgen het mozaïek en het project vorm en vinden de verschillende elementen hun plaats.

Met verwijzing naar de Heilige Schrift, de overlevering en het leergezag gaan de behandelde thema’s van de grondslagen van het christelijk leven tot de verhouding tussen geloof en politiek, van de vorming van de leken en de mensen van het gewijde leven tot de christelijke visie op seksualiteit, voeding, waarbij ook nog andere onderwerpen worden aangeroerd.

Een wijdvertakte verspreiding onder de gelovigen

Het Centro de Estudios Redemptor hominis heeft behalve de “Cuadernos de Pastoral”, die intussen al gekomen zijn tot nummer 29, ook vijftien door don Emilio geschreven boeken gepubliceerd over  theologische, missiologische en pastorale thema’s, naast enkele teksten, gepubliceerd door de Katholieke Universiteit “Nuestra Señora de la Asunción”.

Deze publicaties reflecteren over de cultuur, de tradities en de geschiedenis van Paraguay, maar blijkt ook nuttig voor andere contexten.

Een verder doel van het Centro de Estudios Redemptor hominis is de aanschaf van de publicaties financieel toegankelijk te maken in een context waarin boeken een luxe zijn die weinigen zich kunnen veroorloven. De instrumenten van de reflectie, die cultuur overbrengen, zijn een goed, dat door velen wordt gewenst, maar weinigen kunnen verkrijgen en daarom tracht men deze teksten te verkopen voor een prijs die binnen het bereik ligt van het merendeel van de bevolking.

De werken van het Centro de Estudios worden wekelijks gepresenteerd in de parochies van de hoofdstad Asunción en ook in andere steden van Paraguay en dit maakt zo een wijdvertakte verspreiding ervan mogelijk. Het antwoord op dit initiatief is aanzienlijk - er zijn al meer dan 70.000 exemplaren verkocht -, een teken van de noodzaak die de christenen tegenwoordig voelen om hun geloof te versterken met studie en een voortdurende en integrale vorming.

De Italiaanse uitgave van de “Cuadernos de Pastoral”

Vanaf 2008 is Editrice Missionaria Italiana begonnen met de publicatie van de reeks “Mosaico della  Missione”, die een herbewerking is in de Italiaanse context van de “Cuadernos de Pastoral”. Het bijzondere hiervan is dat zij, ontstaan en bedacht in contact met de cultuur en het geloof van de bevolking van Paraguay, de mogelijkheid geven zich open te stellen voor de katholiciteit van de Ene Kerk van de Heer. Het is een manier om de Italiaanse gelovigen te helpen “het boek van de zending” te openen en met meer diepgang “hun zending” te begrijpen binnen de context van de Italiaanse Kerk, die niet eenvoudig is en rijk aan uitdagingen.

Tot nu toe zijn vijf delen gepubliceerd - en deze hebben een aanzienlijke verspreiding gehad, wanneer men in aanmerking neemt dat er al ongeveer 50.000 exemplaren van verkocht zijn - met de volgende titels:

§  Al pozzo della Parola. La parola di Dio nella vita e nella missione della Chiesa.

§  Dal sacrificio alla festa. La struttura della Messa è la struttura della nostra vita.

§  La religione del corpo. Riflessione sulla visione cristiana della sessualità.

§  Come si legge la parola di Dio? Note sulla Costituzione dogmatica del Concilio Vaticano II “Dei Verbum”.

§  La dottrina sociale della Chiesa. Origini e sviluppi, principi e fondamenti.

De culturele dimensie laten zien van het geloof

Kardinaal Paul Poupard, emeritus president van de Pauselijke Raad voor de Cultuur, heeft in een brief aan don Emilio de publicaties als volgt gedefinieerd: “Ik ben van mening dat de verschillende toegezonden teksten een uitputtend en daarom geschikt initiatief zijn, om de gemeenschappen op het platteland en in de steden op een open en kritische wijze te begeleiden met betrekking tot de verschillende processen van globalisering. De vertrouwde uitdrukkingen in filosofische en theologische kwesties maken het mogelijk enerzijds het ontwijken van deze essentiële onderwerpen te helpen overwinnen. Anderzijds vermijden zij een droge, academische elitaire speculatie, evenals een  oppervlakkige onverschilligheid of de uiterste banaliteit die de belangrijkste begrippen van enige kritische inhoud ontdoet”. In een volgende en recentere brief voegde hij daaraan toe: “Ik bemoedig u om verder te gaan in dit zinvolle werk van het sensibiliseren van het geweten van de gelovigen voor culturele thema’s door daarin te trachten op de noodzaak te wijzen de vernieuwende kracht van het evangelie van Jezus Christus te ontvangen en te verbreiden”.

Kardinaal Gianfranco Ravasi, de huidige president van de Pauselijke Raad voor de Cultuur, heeft gezegd, toen hij aan don Emilio schreef: “De diversiteit van thema’s van uw populair-wetenschappelijke publicaties is een uitstekend voorbeeld om de verscheidenheid van de dimensie van de cultuur te laten zien. Ik wens u geluk met de pastorale fijngevoeligheid waarmee u voor de christelijke gelovigen in Paraguay de culturele dimensie van het christelijk geloof toegankelijk maakt”.

De bisschoppen van Paraguay waarderen dit editoriale initiatief zeer, zoals de aartsbisschop van Asunción, Mgr. Pastor Cuquejo, heeft geschreven: “Ik acht bijzonder uw profetisch karakter hoog in deze tijd waarin de golven van het relativisme toenemen” en hij heeft don Emilio zijn waardering tot uitdrukking gebracht om “zijn vruchtbaar werk ten gunste van de evangelisatie van de mannen en vrouwen van dit gezegende land”.

Mgr. Ignacio Gogorza, bisschop van Encarnación, heeft tot uitdrukking gebracht “hoe deze mooie overwegingen de Kerk van Paraguay verrijken”.

Mgr. Adalberto Martínez, de algemeen secretaris van de bisschoppenconferentie van Paraguay, heeft beweerd dat het werken zijn “van groot aanzien en van apostolaat voor het proces van groei in het geloof van de jongeren in Paraguay en Latijns Amerika”. Naar aanleiding van een van de boeken over het thema geloof en politiek schrijft hij: “Deze publicatie zou meer verspreid moeten worden onder de gelovigen, onder de mensen van goede wil en aangeboden moeten worden aan de communicatiemiddelen. Ik heb reeds met enkele leken en religieuzen de inhoud van de tekst kunnen delen, omdat wij in de huidige omstandigheden waarin wij leven als natie, dikwijls worden aangezet ons licht te laten schijnen over het thema geloof en politiek”.

De invloedrijke "Nouvelle Revue Théologique", heeft in een recensie over een “Cuadernos de Pastoral” met als thema de mis, als volgt geschreven: “Men kan niet anders dan de auteur prijzen voor de helderheid, de eenvoud en de diepgang van deze notities... Dit boekje zal voor veel christenen nuttig zijn en niet weinig predikanten zal het van pas komen die de mis aan toehoorders wensen uit te leggen die op dit punt niet verder zijn gekomen dan hun catechismus in het verleden”.

Voor een geloof dat cultuur wordt

 Paus Johannes Paulus II heeft verklaard dat “een geloof dat geen cultuur wordt, een geloof is dat niet volledig wordt opgenomen, niet geheel doordacht, niet trouw beleefd”[3]. Wil het christelijk geloof kunnen groeien, dan heeft het er behoefte aan te worden gevoed en verdiept om zo op de een of andere wijze erin te slagen een nieuwe cultuur te scheppen die in staat is de uitdagingen van onze tijd te begrijpen, deze te beoordelen in het licht van het evangelie en de gelovige in te zetten bij de opbouw van het Rijk van God, dat een rijk is van vrede, gerechtigheid en liefde.

Het Centro de Estudios Redemptor hominis tracht door deze culturele en editoriale initiatieven dit onderricht te verwezenlijken, zodat het evangelie van het heil, gelezen in overeenstemming met de traditie en het onderricht van de universele Kerk en met bijzondere aandacht voor het leergezag van de Kerk in Latijns Amerika, de cultuur verrijkt, te midden waarvan de Gemeenschap Redemptor hominis werkzaam is en deze cultuur op haar beurt het vermogen om het evangelie te begrijpen en de trouw eraan doet groeien.

(Maria Grazia Furlanetto)

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)

 

Gepubliceerd in “Ad Gentes” 16 (2012) 119-123.

 

 



[1] Conferencia Episcopal Paraguaya, ¡Habla Señor que tu Iglesia escucha! Lineas comunes de acción pastoral para la Iglesia en el Paraguay.

[2] Documento de Aparecida, 276.

[3] Johannes Paulus II, Tot de deelnemers aan het Nationaal Congres van de Kerkelijke Beweging van het Culturele Engagement, 16 januari 1982.


27/09/2012

 
Website van de missionaire Gemeenschap Redemptor hominis