Italiano Español Nederlands Français
Home arrow Uitdiepingen arrow Verder dan de overmacht van het getal
Afdrukken Verzenden naar een vriend

Uitdiepingen



VERDER DAN DE OVERMACHT VAN HET GETAL

  De verspreiding van onze publicaties in België en Nederland

 

 

De presentatie van onze publicaties in het Nederlands in de parochies van Belgisch en Nederlands Limburg aan het einde van de mis door een lid van onze Gemeenschap, dat in het kort de inhoud van de boeken uiteenzet die onder de aandacht van de gelovigen worden gebracht en die ze vervolgens kunnen inkijken en kopen , is een activiteit die ons de gelegenheid geeft aanwezig te zijn in bijna alle parochies van de bisdommen Hasselt en Roermond. Deze presentatie in de parochies wordt bijna systematisch en fijnmazig uitgevoerd. Het voorstel om deze te realiseren wordt tot alle pastoors gericht, ongeacht de omvang van hun parochie of een eventuele bekendheid van de vitaliteit ervan, zonder de omvangrijke gemeenschappen of die van steden voor te trekken ten opzichte van die van kleine geïsoleerde dorpen. Periodiek wordt dezelfde parochie ter gelegenheid van het uitkomen van een nieuw boek opnieuw bezocht. Deze methodische en regelmatige bezoeken aan de parochies zijn zo niet alleen een kostbare gelegenheid geworden voor ontmoeting, dialoog en evangelisatie, maar ook een van kennismaking met het leven van die Kerken.

Het resultaat is een globaal overzicht en ook tientallen gesprekken met mensen die in de parochies komen, voor het overgrote merendeel van de gevallen ouderen. Vaak verbazen zij zich dat ook hun parochie onderwerp van belangstelling onzerzijds is en zich afschermend verontschuldigen zij zich dat zij met weinigen zijn. Niet zelden gaat het gesprek met hen en de pastoors zelf dan ook over de problemen van de Kerk in deze streken.

Men kijkt om zich heen en men telt zichzelf: veel banken zijn leeg en de kleur die overheerst, is het grijs van de haren. Zeer zeldzaam zijn de mensen onder de veertig: wanneer zij erin slagen de weg naar de kerk te vinden, blijft hun verschijnen niet onopgemerkt. In de gesprekken rond de tafels met onze boeken is de toon die men opvangt, er een van ongerustheid, soms ook van angst. Overigens hebben de berichten die regelmatig over de gelovigen worden uitgestort, dezelfde teneur: een parochie de zoveelste die zonder priester komt te zitten, een kerk die wordt gesloten en omgebouwd, een klooster dat door de laatste overgebleven zusters, die, over de tachtig, zijn verhuisd naar een bejaardentehuis, wordt verkocht aan een makelaardij. Vaak proeft men een sfeer van een nederlaag, die een van de priesters die wij hebben ontmoet, samenvatte met de uitdrukking: "En de laatste moet de deur sluiten, het licht uitdoen en de sleutel onder de mat leggen".

In deze omstandigheden dreigt de "overmacht van het getal" het leven van de Kerk te conditioneren. De hoeveelheid van de aanwezige gelovigen kan verwisseld worden met het criterium van de waarheid, in de veronderstelling dat het gelijk aan de kant is van de zovelen en dat de weinigen zich vergissen. Er worden zeer veel, soms ronduit buitenissige initiatieven bestudeerd om kerken en parochiezalen vol te krijgen, met vaak teleurstellende resultaten. Maar het geloof bevrijdt van de verblinding van het getal: het confronteert ons met de geschiedenis van iemand die, toen hij te eten gaf, duizenden enthousiaste volgelingen om zich heen had, maar toen Hij ter dood werd veroordeeld, op de plaats van executie alleen bleef met slechts één vriend, zijn moeder en weinig vrouwen: en toch was dat de daad die de wereld redde, niet de broodvermenigvuldiging.

Onze tegenwoordigheid in de missen waaraan soms weinig meer dan een tiental gelovigen deelnemen, is al een uitnodiging om ons niet te laten belemmeren door de overmach van het getal. Die weinige personen zijn belangrijk en verdienen het dat er rekening met hen wordt gehouden. Het is verstandiger weer van hen uit te gaan dan pastorale plannen te bedenken die alleen maar in de verbeelding van degene die ze formuleert, verwezenlijkt dreigen te worden. Die weinigen zijn het enige schaap dat in de schaapskooi is gebleven, terwijl de andere negen en negentig het slachtoffer zijn geworden van de aantrekkingskracht van de woestijn. Dat ene schaap dient in veiligheid te worden gebracht, voordat men op zoek gaat naar de andere. Het moet worden gevormd en dat is vaak gelijk aan het laten herontdekken van de schoonheid, de diepte en de omvang van een geloof dat niet meer volgens vaste gewoontes, onbewust, vermoeid wordt beleefd. Dat is waarop onze publicaties mikken. De thema's haken in op het concrete leven van die personen, op wat er in hun godsdienstig leven en in dat van de parochies nog weerstand biedt, maar hoognodig met een vernieuwd en verdiept bewustzijn moet worden ervaren. De Mis, het Woord van God, Maria: dit zijn de thema's geweest van de eerste publicaties. En voor sommigen is de mis inderdaad nog een afspraak, althans bij bepaalde gelegenheden, ook al is er vaak een vicieuze cirkel ontstaan tussen enerzijds onwetendheid betreffende de betekenis en de taal van de liturgie van de kant van de gelovigen en anderzijds vervlakking en ook authentiek misbruik, met als eindresultaat een geringschatting en verarming van de liturgieviering, die, wanneer zij overeenkomstig haar natuur wordt beleefd, daarentegen een wezenlijk ogenblik van de evangelisatie is.

Anderen hebben oprecht belangstelling voor een geestelijke lezing van het woord van God en weer anderen geven nog blijk van een devotie tot Maria, van wie zij de heiligdommen bezoeken. Het betreft in veel gevallen zeker weinig meer dan gewoonte, traditie, nieuwsgierigheid, een verwarde behoefte aan iets dat anders is dan de dorheid van het alledaagse. Maar juist vanuit dit zoeken en deze gemeenschappelijke elementen kan men ertoe komen zich opnieuw het geloof eigen te maken.

En dit is overigens de ervaring die achter het ontstaan van de boeken die wij aanbieden, zit: zij zijn oorspronkelijk voortgekomen uit een uitwerken van de vormingscursussen die door de auteur, don Emilio Grasso, in Paraguay zijn gegeven, in een situatie die, hoezeer die ook ten diepste verschilt, ook opmerkelijke overeenkomsten laat zien, omdat een christelijk bestaan dat in een stevige confrontatie met het Woord van God en de sacramenten wordt geleefd, altijd een kwestie zal zijn van een persoonlijke beslissing, vrij van conformisme en kuddegeest.

De parochie Ypacaraí, toevertrouwd aan onze Gemeenschap, waar don Emilio zijn pastorale activiteit verricht, maakte inderdaad een zware crisis door, die niet ongelijk is aan die welke zeer veel parochies in België en Nederland, evenals in de rest van Europa, kunnen doormaken. Een aspect van het antwoord op deze crisis is het organiseren van vormingscursussen geweest over de aspecten die nog het vermogen behielden om de gelovigen te bevragen, en een intense prediking: daaruit zijn de Cuadernos de pastoral voortgekomen. De thema's ervan laten deze uitgangssituatie doorschemeren. Er was de gewoonte naar de mis te gaan bij gelegenheid van bepaalde verjaardagen, maar tegelijkertijd was er noodzaak de natuur van de mis te begrijpen. Verschillende mariale praktijken waren wijd verspreid, van rozenkrans tot pelgrimages, maar deze hadden te vaak een piëtistisch karakter en stonden los van het leven en ook van een authentiek geloof. In sommigen leefde belangstelling voor de Bijbel, een terrein dat door zeer veel protestantse evangelisten werd uitgekozen, die de katholieken wat dit betreft, uitdaagden. En zo zijn de publicaties ontstaan die vervolgens in het Nederlands zijn vertaald. Aan het begin staat dus de zorg voor een revitalisering van een parochie, en dit vormt een gemeenschappelijke trek met zoveel parochies in België en Nederland, die zich bewust zijn van de noodzaak het kerkelijk leven een nieuwe dynamiek te verschaffen, uitgaande van hetgeen nog bestaat. Deze dynamiek kan nu juist komen van een nieuw type van contact met de missies, waarbij de missies de hand uitsteken, niet om hulp te vragen, maar om ervaring en reflectie te laten zien.

De ontvangst die onze boeken ten deel valt, eerst in Paraguay en vervolgens ook in België en Nederland, waar tot nu toe meer dan tienduizend exemplaren zijn verkocht, doet ons veronderstellen dat zij beantwoorden aan een behoefte van velen. Wanneer wij terugkomen in een parochie, ontmoeten wij vaak mensen die na een boek gelezen te hebben hun waardering tot uitdrukking brengen en om andere vragen. Verschillende priesters of catechisten zeggen tegen ons dat zij ze gebruiken voor de catechese. Sommige pastoors kopen er voor al hun medewerkers als instrument voor de vorming. Anderen bedanken ons, omdat hun parochianen dankzij deze activiteit van verspreiding mooie boeken lezen en niet alleen kookboeken die intussen overheersen in de verkoop en op de planken van de boekhandels.

Voor sommigen zijn de boeken een gelegenheid geweest om met hun kinderen en kleinkinderen te praten over het geloof. Zij vertrouwen ons toe dat zij, hoewel zij oprecht gelovig zijn, wanneer familieleden hun een vraag stellen over God of het geloof, in verlegenheid worden gebracht en zich met enkele kwinkslagen van het onderwerp afmaken. Ten opzichte van opmerkingen of kritiek zwijgen zij, omdat zij niet goed weten wat zij moeten antwoorden. Dat zijn situaties die de noodzaak van vorming, ofwel van een "pastoraal van de intelligentie" duidelijk maken. Men vertelt ons dat bij een poging tot een dialoog met kinderen en kleinkinderen hen het boek over de toespraken van Johannes Paulus II tot de jongeren, dat wij hebben gepubliceerd ter gelegenheid van zijn heiligverklaring, heeft geholpen.

Als onze kleine gemeenschap van Genk, waar de hoofdzetel van de Gemeenschap Redemptor hominis zich bevindt, zoveel energie steekt in deze activiteit, die bijna ieder weekend na een werkweek in beslag neemt, dan is dat, omdat zij wordt gedreven door de diepe overtuiging dat het een bescheiden, maar echte bijdrage betreft aan de inspanning voor een nieuwe evangelisatie.

Michele Chiappo

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)



21/07/2017

 
Website van de missionaire Gemeenschap Redemptor hominis