Italiano Español Nederlands Français
Home arrow Uitdiepingen arrow Tegen de dictatuur van het lawaai/1
Afdrukken Verzenden naar een vriend

Uitdiepingen



TEGEN DE DICTATUUR VAN HET LAWAAI/1

  De oproep van kardinaal Robert Sarah

 


 

Het nieuwe boek van kardinaal Robert Sarah, La force du silence[1], is als het ware een verlenging van het voorafgaande, God of niets[2], waarin men reeds uit de onmiskenbare titel een programma en een prioriteit kon halen. Deze nieuwe publicatie van de prefect van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten wil wijzen op een essentiële voorwaarde om God te vinden: de stilte. Het betreft een klassiek thema van de spiritualiteit en de theologie ook al wordt het vandaag vergeten en ook geminacht , dat echter door de auteur wordt behandeld met sterke aan de eigen ervaring ontleende en autobiografische accenten, waardoor originaliteit en kracht worden toegevoegd aan de rijkdom van de uiteenzetting.

Al in de inleiding verklaart Nicolas Diat, de journalist die de kardinaal terzijde heeft gestaan, dat er een belangrijke ervaring ten grondslag ligt aan dit project van de uitgeverij: de vriendschap tussen de kardinaal en een monnik uit een abdij in het Zuiden van Frankrijk, frère Vincent, nog geen veertig jaar oud en aan bed gekluisterd door een verwoestende multiple sclerose. De schoonheid en de diepte van hun vriendschapsrelatie waren stilzwijgend, want in een zeer kort tijdsbestek was frère Vincent niet meer in staat te spreken. De force du silence is in de cel van die zieke geboren door het uitwisselen van een glimlach, meer stilte dan zeldzame ogenblikken van gebed te delen, waarbij frère Vincent de lippen bewoog als teken van deelname. Verbaasd over de vrede en de serene rust die van het gezicht van de zieke vriend ondanks het lijden afstraalden, ontmoette de kardinaal, doordrongen van de kracht van die stilte, vervolgens een tweede baken van zijn geestelijke reis in de Grande Chartreuse, een plaats waar alles ertoe bijdraagt om een dialoog met God te begunstigen: de schoonheid van de natuur, de grootsheid van de bergen, de eenzaamheid, de strengheid en de stilte van de plaats. Daar worden de woorden die de kartuizers niet uitspreken, gebed, daar zij tot God over hen spreken tot wie zij niet spreken.

Het programma van de stichter van de Grande Chartreuse, de heilige Bruno (die zich afvroeg: "Is er misschien een enig goed buiten God?"), weerklinkt in dat van de kardinaal: "God of niets". Voor de kardinaal is de belangrijkste noodzaak voor de Kerk de volgorde van de prioriteiten terug te vinden en te stellen dat alleen God het hart van de mens kan vullen. Waar de Kerk behoefte aan heeft, is niet een bestuurshervorming, structurele veranderingen, nog een pastoraal programma, maar opnieuw de kwestie God in het middelpunt te plaatsen.

Een man van de stilte

Hebben de cel van frère Vincent en de Grande Chartreuse de providentiële inspiratie verschaft voor het boek, dan is heel het leven van de kardinaal een overgave aan de aantrekkingskracht van het opzoeken van de stilte, zoals de opeenvolging van de pagina's laat zien. Omdat hij een man van de stilte is, zijn zijn woorden zo doordringend.

"Bij mijn vurig verlangen om God te zien en Hem te voelen zo vertrouwt hij ons toe is het mij vaak overkomen dat ik de eenzaamheid en de stilte van de woestijn ervoer. Toen ik aartsbisschop van Conakry was, trok ik mij vaak terug op een afgelegen plaats, geheel verzonken in eenzaamheid en stilte. Zeker, er was vegetatie rondom mij heen. Ik hoorde de vogels kwetteren. Maar ik had voor mijzelf een innerlijke stilte geschapen, zonder water of voedsel. Er was geen enkele menselijke aanwezigheid. Ik leefde in vasten, in gebed, eenvoudigweg gevoed door de eucharistie en het Woord van God".

Ook vandaag nog "weet ik van mijzelf dat de belangrijkste ogenblikken van mijn dag de onvergelijkelijke uren zijn die ik in het donker geknield doorbreng voor het Allerheiligste Sacrament van het Lichaam en Bloed van Onze Heer Jezus Christus. Ik ben als het ware door God opgeslokt en omgeven door zijn tegenwoordigheid".

Een ware meester van de waarde van de stilte is voor hem zijn voorganger als aartsbisschop van Conakry geweest, mgr. Raymond-Marie Tchidimbo, die meer dan negen jaar in een smerige gevangenis verbleef, waar het hem verboden was met wie dan ook te spreken. "De stilte die hem werd opgelegd door zijn beulen, is zijn enige uitdrukking van liefde geworden, zijn enige offer aan God, zijn enige ladder om naar de hemel op te klimmen en met God te praten, van aangezicht tot aangezicht, als een mens die met een vriend spreekt. Op mysterieuze wijze heeft zijn cel het hem mogelijk gemaakt de grote stilte van de hemel een beetje te begrijpen. Maandenlang heeft hij erop gewacht dat hij op een woeste manier vermoord zou worden, geëlektrocuteerd door stroomstoten of doodgeslagen. Hij heeft kunnen begrijpen dat het mysterie van het kwaad, het mysterie van het lijden en het mysterie van de stilte nauw met elkaar verbonden zijn. Dankzij een innige ontmoeting met God in de stilte heeft hij sereen de dagelijkse beproevingen onder ogen gezien".

Vanuit deze ervaring is bij de kardinaal de overtuiging gerijpt dat een stille mens vrij is: geen enkele dictatuur kan iets tegen hem doen, geen enkele tiran kan hem zijn stilte afnemen. "De grote dingen van het menselijke bestaan zo legt hij uit beleeft men in stilte, onder de blik van God. De stilte is de grootste vrijheid van de mens. Geen enkele dictatuur, geen enkele oorlog, geen enkele barbaarsheid kan hem deze goddelijke schat ontnemen".

In feite voltrekt de overwinning van Christus op de dood zich in de grote stilte van het kruis. God toont zijn almacht in de stilte die geen enkele wreedheid kan breken. Daar verliest de macht van de beulen iedere duurzaamheid.

Michele Chiappo

(Wordt vervolgd)

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)



[1] E. Sarah (avec N. Diat), La force du silence. Contre la dictature du bruit, Librairie Arthème Fayard, Paris, 2016.

[2] Vgl. M. Chiappo, God of niets. Het laatste boek van kardinaal Robert Sarah.



30/06/2017

 
Website van de missionaire Gemeenschap Redemptor hominis