Italiano Español Nederlands Français
Home arrow Uitdiepingen arrow Op weg naar de Synode: de Kerk die naar de jongeren luistert/2
Afdrukken Verzenden naar een vriend

Uitdiepingen



OP WEG NAAR DE SYNODE: DE KERK DIE NAAR DE
JONGEREN LUISTERT/2

Document ter voorbereiding van de 15e Gewone Algemene Vergadering van de Bisschoppensynode met als thema "De jongeren, het geloof en de onderscheiding van de roeping"



  separador_oro11.gif

Wij zetten de presentatie voort van het Document ter voorbereiding van de 15e Gewone Algemene Vergadering van de Bisschoppensynode, die het kompas wil zijn van een synodale weg van de vernieuwing van de roepingenpastoraal van de Kerk.

separador_oro11.gif

 


Het interpreteren van de werkelijkheid: geloof, onderscheiding, roeping

Het Document ter voorbereiding van de Synode komt na de Inleiding en deel I over "De jongeren in de wereld van vandaag" bij de kern van de reflectie.

In deel 2 "Geloof, onderscheiding en roeping" wordt immers het belang van de onderscheiding naar voren gebracht in het licht van het geloof om te komen tot het maken van levenskeuzes die in overeenstemming zijn met de wil van God en de persoon brengen tot de volheid van liefde die in Jezus Christus is gekend.

Het geloof is de bron van de weg van de keuze, maar er is de noodzaak van een traject van onderscheiding van de roeping en dat wordt in drie fasen aangegeven, geïnspireerd door drie woorden die door paus Franciscus worden gebruikt voor de onderscheiding van de tekenen van de tijd bij de evangelisatie[1]: herkennen, interpreteren en kiezen.

Vóór alles is er het herkennen van hetgeen de jongere ten volle wil beleven. In het luisteren naar Gods Woord zal de jongeren zijn verlangen en zijn levensrichting kunnen herkennen. Dat is de vrucht van het vermogen te zwijgen, te luisteren naar het eigen innerlijk, naar de gevolgen die het Woord, de ervaringen, de ontmoetingen hebben in het eigen hart.

Vervolgens is er een tweede moment: het interpreteren van hoe men dit verlangen dat men heeft herkend, op een realistische manier moet beleven, zonder echter te blijven steken in een legalistische logica van het onontbeerlijke minimum. Deze interpretatie van de "roeping" moet verwezenlijkt worden in een voortdurende dialoog met de Heer en vraagt ook om de begeleiding van ervaren personen.

Ten slotte is er een derde moment: kiezen. Een beslissing houdt een uitoefenen van de authentieke menselijke vrijheid en een persoonlijke verantwoordelijkheid in. Een keuze onttrekt, zo onderstreept het Document wat dat betreft, de jongere aan de blinde kracht van de driften. Een zeker hedendaags relativisme kent aan deze blinde kracht een vooraanstaande rol toe met negatieve gevolgen; zij houdt immers een persoon gevangen in wispelturigheid, in het kiezen van hetgeen hij op dat ogenblik wel of niet graag doet, zonder bestendigheid.

Roeping en zending

Een keuze is een bewuste handeling, die vaak verband houdt met doorslaggevende ontmoetingen, maar ook een lang proces.

Dit proces komt tot stand in het aanvaarden van een zending die de Heer toevertrouwt, die men geroepen is te aanvaarden met enthousiasme en vrees. Deze zending wordt mettertijd steeds concreter, maar houdt ook de bereidheid in het eigen leven te riskeren, de weg van het kruis te gaan in de voetstappen van Jezus.

Wij zijn naar onze mening gekomen aan waar het in de reflectie om draait: het voortschrijdend aanvaarden van het kruis is het criterium voor de onderscheiding van een authentieke roeping. Deze laatste komt tot stand vanaf het ogenblik van keuze door beproevingen en door het jongeren gemakkelijker te maken situaties van armoede en broosheid van nabij te leren kennen.

Het aanvaarden van een zending die wordt getekend door het kruis en door armoede, stelt daadwerkelijk Gods plan en niet de persoonlijke zelfverwezenlijking centraal.

In culturen die in het Westen door individualisme worden gekenmerkt, of in contexten van armoede en gebrek aan mogelijkheden, zoals bijvoorbeeld het geval is in Afrika, is daarom de onderscheiding van de begeleider zeer belangrijk. Deze laatste moet de jongeren richten op de keuze voor een christelijk roeping in het perspectief van een edelmoedige zelfgave en door middel van een zuivering van de oorspronkelijke beweegredenen.

Deze rol vereist van de kant van de begeleiders van de jongere generaties een innerlijke vrijheid. Zoals het Document zelf onderstreept, moet de begeleider alleen maar bezield zijn door het verlangen medewerker te zijn aan de vreugde van de jongeren en door een diep respect voor hun bewustzijn en uniciteit. Hij mag nooit toegeven aan de neiging zich hun geloof toe te eigenen, "roepingen" te verkrijgen voor eigen belangen of die van de groep.

Roeping en zending zijn met elkaar verbonden en brengen beide een dienst van profetie in de wereld tot uitdrukking; zij vereisen een voortdurende bekering, zowel van de begeleiders als van de jongeren die een keuze voor liefde en zelfgave maken.

Het begeleiden van de jongeren om de vreugde van het evangelie te aanvaarden

Deel 3 van het Document spitst zich toe op het "Pastorale handelen" van de kerkgemeenschap op het gebied van de roeping en wordt gevolgd door de vragenlijst. Het staat derhalve het meest open voor de bijdragen van het Volk van God.

Het presenteert de huidige onderwerpen, plaatsen en instrumenten die de roepingenpastoraal ter beschikking staan en staat open voor de suggesties die, wat dit betreft, kunnen binnenkomen.

In ieder geval wordt er in het Voorbereidende Document gesuggereerd dat de stijl van de roepingenpastoraal van de Kerk moet worden geïnspireerd door de houding van Jezus in de evangelies, die door drie woorden kan worden gepresenteerd: naar buiten treden, zien, roepen.

Men houdt de Kerk derhalve voor uit de starheid te treden van een louter sacramentele en behoudende pastoraal en creatief naar de jongeren toe weten te gaan. Deze dimensie van een exodus leidt er daarom toe de jongeren te zien in de moeilijkheden die zij meemaken, op hen een blik te slaan van liefde, niet indringende onderscheiding, begrip en respect.

Ten slotte gaat het erom de jongeren te roepen. Roeping begint ermee weer het verlangen in hun hart geboren te laten worden, hen ertoe aan te zetten het nieuwe van het evangelie te aanvaarden.

Jongeren roepen betekent ook hen aanzetten tot het risico van een keuze, tot het weten af te zien van verworven posities, van comfort.

Als een desbetreffend voorbeeld herinneren wij aan de toespraak van paus Franciscus gedurende de laatste Wereldjongerendag, toen hij de jongeren ertoe aanzette niet "te blijven staren" naar de computer en "het geluk van de bank" te laten voor wat het is: "Vrienden. Jezus is de Heer van het risico, het is de Heer van het steeds 'verder'"[2].

Er dient ook op het feit te worden gewezen dat het Document de verantwoordelijkheid benadrukt van heel de christelijke gemeenschap bij de opvoeding van de nieuwe generaties en een noodzakelijk verbond tussen de verschillende instanties, gezin, school, Kerk, om een opvoedkundige rol te vervullen, om de menselijke groei van ieder met een persoonlijke aandacht te dienen.

Naar aanleiding hiervan wordt de noodzaak onderstreept van de keuze van volwassen en gekwalificeerde personen om de jongeren te begeleiden.

Zich met de jongeren in synodale staat stellen

Het Document moet in heel de rijkdom van zijn geledingen worden ontdekt. Wij hebben een eerste algemeen overzicht hiervan willen geven, dat vervolgens een verdieping zal vereisen te midden van het Volk van God.

Wij willen ten slotte ook onderstrepen dat dit Document een zeer waardevol instrument is, een waar kompas, om het de jongeren en de werkers in de pastoraal mogelijk te maken zich in synodale staat te stellen en zonder nutteloze uitweidingen een dialoog te voeren over de voorgestelde thema's[3].

Als de jongeren wordt gevraagd onverschrokken keuzes te maken, zijn ook de pastorale begeleiders geroepen tot een verandering van mentaliteit, omdat zij met dezelfde relativistische cultuur te maken hebben als die van de jongeren tot wie zij zich richten. Paus Franciscus heeft zeer veel ruimte gereserveerd voor de reflectie over de geestelijke mondaniteit die de evangelisatoren aanvalt en tot uitdrukking komt in een conformisme aan de cultuur die men inademt.

De volwassenen zijn meer in het algemeen geroepen een solide voorbeeld van trouw te zijn aan een levenskeuze die duizend andere mogelijke trajecten uitsluit, daar zij wordt geleid door de Liefde en die de ogenblikken van lijden en kruis weet te aanvaarden.

Intussen is de noodzaak van een voortdurend werk van opvoeding en evangelisatie een kerkelijke verworvenheid. Dit dient tegelijkertijd op het niveau van het gezin en de Kerk en andere opvoedkundige instanties te worden gedaan, opdat de jongeren vanaf hun jeugd worden opgevoed tot een vermogen zich in te zetten en zich op te offeren, met een sterke wil die in staat is de eigen vrije keuze ten diepste te beleven.

Paus Franciscus benadrukt op verschillende manieren dit aspect van de vorming van een wil die waarden en keuzes ondersteunt voor een voortdurend doorgeven van het geloof aan de jongere generaties[4].

Een verdieping van het onderricht van paus Franciscus in de dialoog met de jongeren en vooral ter gelegenheid van de Wereldjongerendagen kan een grote bijdrage leveren aan de reflectie van de Synode. Deze dagen worden trouwens door hetzelfde Document ter voorbereiding van de komende Synode gerekend tot de plaatsen van de roepingenpastoraal.

Paus Franciscus heeft deze jaren niet opgehouden de jongeren wakker te schudden en heeft hen uitgenodigd het risico van de keuze te nemen, maar ook zich open te stellen voor de horizon van de zending, omdat roeping en zending ten diepste met elkaar zijn verbonden. Hij heeft hun een missionaire opdracht toevertrouwd; hij heeft de jonge gelovigen gevraagd "zonder vrees op weg te gaan om te dienen"[5].

De Kerk gaat in al haar geledingen bij de roepingenpastoraal de jongeren tegemoet, laat op hen haar liefdevolle en moederlijke blik rusten en roept hen op aan haar zending deel te hebben. Met de Synode zelf opent de Kerk zich om haar schat aan geloof en wijsheid door te geven, maar ook om zichzelf ter discussie te stellen en zich open te stellen voor nieuwe uitdrukkingen van christelijk leven, voor de Geest die haar vernieuwt en haar altijd in haar kinderen jong houdt.

Antonietta Cipollini

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)



[1] Vgl. Paus Franciscus, postsynodale apostolische exhortatie Evangelii gaudium (24 november 2013), 51.

[2] Paus Franciscus, Gebedswake met jongeren, 21e Wereldjongerendag (30 juli 2016), op www.vatican.va

[3] Vgl. Paus Franciscus, Brief aan de jongeren ter gelegenheid van de presentatie van het Document ter voorbereiding van de 15e Gewone Algemene Vergadering van de Bisschoppensynode (13 januari 2017), op www.vatican.va

[4] Vgl. Paus Franciscus, Toespraak tot de leden van de Pauselijke Commissie voor Latijns-Amerika (28 februari 2014).

[5] Vgl. J. Clemens, De inzet van de Kerk voor de jongeren: van Johannes Paulus II tot paus Franciscus. Internationale ontmoeting over de WJD Rio 2013 - Krakau 2016 (12 april 2014), op www.laici.va

 

 

01/04/2017

 
Website van de missionaire Gemeenschap Redemptor hominis