Italiano Español Nederlands Français
Home arrow Uitdiepingen arrow Op weg naar de Synode: de Kerk die naar de jongeren luistert/1
Afdrukken Verzenden naar een vriend

Uitdiepingen



OP WEG NAAR DE SYNODE: DE KERK DIE NAAR DE
JONGEREN LUISTERT/1

Document ter voorbereiding van de 15e Gewone Algemene Vergadering van de Bisschoppensynode met als thema "De jongeren, het geloof en de onderscheiding van de roeping"

  

"Jongeren, laat jullie kreet horen"

"Laat jullie kreet horen, laat hem weerklinken in de gemeenschappen en laat hem de herders bereiken"[1]. Zo heeft paus Franciscus zich tot de jongeren gericht in zijn brief van 13 januari 2017, die tegelijk met de presentatie van het Document ter voorbereiding van de 15e Gewone Algemene Vergadering van Bisschoppensynode. Deze Vergadering zal gaan over het thema "De jongeren, het geloof en de onderscheiding van de roeping"[2] en zal in oktober 2018 worden gehouden.

De brief van de paus aan de jongeren reikt de sleutels aan voor een begrip van het Document ter voorbereiding van de Bisschoppensynode en de belangrijkste redenen die dit hebben geïnspireerd: de Kerk wordt dialoog, luistert, wordt "medewerkster aan de vreugde van de jongeren".

De paus "draagt" de jongeren "in zijn hart" en vraagt hen tot Jezus te naderen om het eigen leven te ontdekken als een volledige verwezenlijking van de roeping tot de Liefde en de vreugde. De paus heeft geluisterd naar hun kreet, het verlangen de wereld te veranderen, en daagt hen uit tot een diepere inzet; hij daagt hen uit geen angst te hebben voor onverschrokken keuzes, risico's te nemen om de Meester te volgen[3].

In de Inleiding van het Voorbereidend Document wordt nader bepaald dat in deze context de term "roeping" bedoeld is in een ruime betekenis. Het betreft de concrete vorm waarin de verwezenlijking van het leven als zelfgave en volheid van liefde kan plaatsvinden "door een reeks keuzes die aan levensstatus (huwelijk, gewijd ambt, godgewijd leven enz.), beroep, wijze van maatschappelijke en politieke inzet, levensstijl, gebruik van tijd en geld enz. vorm geven"[4].

Het nieuwe van deze Synode is het feit dat zij de jongeren niet beschouwt als "studieobject", maar als hoofdrolspelers in de reflectie. Immers, behalve in de manieren van de traditionele kerkelijke verdieping is er voorzien in een vragenlijst die op de website zal worden gezet. De jongeren zullen hun stem, evenals hun aspiraties, twijfels en hun kritiek op de Kerk kunnen laten horen door rechtstreekse antwoorden.

Deze methode van luisteren en dialoog zou ook moet worden toegepast op het niveau van de lokale Kerken, die geroepen zijn zich met de jongeren op de synodale weg te begeven.

Deze dialoog is een belangrijke gelegenheid voor een evangelisatie van de nieuwe generaties om de vele culturele werelden van de jongeren, hun diepste aspiraties en de moeilijkheden die zij tegenkomen, beter te begrijpen.

Nieuw is ook dat de methode van het Document ter voorbereiding op de Synode heeft voorzien in een vragenlijst met specifieke vragen voor de verschillende continenten. Dat benadrukt dat er boven de gelijkvormigheid van gedragingen van de jongeren, toe te schrijven aan de globalisering, uit er belangrijke specifieke eigenschappen en culturele en maatschappelijke invloeden zijn die zij in verschillende contexten ondergaan en die vaak de ruimte van een levenskeuze beperken. Men hoeft alleen maar te denken aan de jongeren die worden gedwongen te migreren ten gevolge van oorlog en armoede. De uitnodiging van het Document is dus verder te gaan dan gelijkvormige stereotypes, geen enkele categorie jongeren te marginaliseren en de werkelijke ervaren verschillen ervan in overweging te nemen.

De Synode is een samen op weg zijn met de jongeren en dat begint daarom bij verschillende uitgangspunten en stelt zich open voor een ongekend resultaat.

De vraag naar een samen delen van ervaringen in de jeugdpastoraal is een ander innovatief aspect van de vragenlijst, die op deze wijze de armoede van tevoren vastgestelde pastorale schema's en het authentieke verlangen om te luisteren naar de getuigenissen van de jongeren en de werkers in de pastoraal tot uitdrukking wil brengen.

De "evangelische icoon" van de geliefde leerling

Het is een diep gewortelde gewoonte van de laatste Synodes een evangelisch beeld voor te houden dat richting geeft op de weg van de reflectie.

In de Inleiding van het Document ter voorbereiding op de Synode over de jongeren wordt in dit geval "de icoon" aangereikt van de heilige Johannes, de door Jezus beminde leerling.

Hij is het voorbeeld van een jongere die aan het begin van zijn weg de Meester wil volgen. Hij was onder de leerlingen van Johannes de Doper en op zijn aanwijzing begon hij (samen met Andreas) Hem te volgen. Jezus ondervraagt hem en veroorzaakt een verdieping, tegenwoordig zouden wij zeggen een onderscheiding, van de redenen van hun volgen: "Wat zoekt gij?". De leerlingen vragen: "Waar woont Gij?". "Komt kijken", is het antwoord van Jezus, die hen wijst op een dynamiek. Het is een gedenkwaardige ontmoeting waarvan Johannes ook het uur vermeldt (vgl. Joh. 1, 36-39).

Dankzij de moed "te gaan kijken" gaat Johannes een weg op van avontuur, een steeds verder gaand ontdekken van een vriendschap met en liefde voor de Heer, in een intimiteit die hem zij hoofd doet leggen aan het hart van Jezus bij het Laatste Avondmaal, die gaat tot aan de voet van het kruis, naast Maria en uitloopt op een zending.

Na de Inleiding wordt het Document ter voorbereiding op de Synode verdeeld in drie delen.

De werkelijkheid van de jongeren leren kennen

In deel 1 is er op basis van maatschappelijke studies over het thema een interpretatie van de werkelijkheid waardoor de jongeren worden omgeven. Synthetisch, maar vrij volledig en goed georiënteerd biedt dit deel de maatschappelijke, economische, culturele aspecten van het leven van de jongeren en de tegenstellingen waarmee zij in hun levenskeuzes worden geconfronteerd. Hier komt het belang naar voren van de snelheid van de socioculturele veranderingen, van het communiceren via netwerken, van de maatschappelijke en economische onzekerheid, evenals de vele uitdagingen die de "sciëntistische" cultuur, de onzekerheid, de werkeloosheid, de corruptie, evenals de verschijnselen van alcoholisme en drugsverslaving enz. betreffen.

Wij achten de paragraaf over "Jongeren en keuzes" van groot belang. In de huidige situatie van onzekerheid en onbestendigheid wordt onderstreept hoe het bouwen aan een identiteit en de overgang naar een volwassen leven van de jongeren (in de leeftijdscategorie tussen 19 en 29 jaar) vragen om een voortdurende reflectie en aanpassing van eigen levensloop en keuzes.

Deze noodzakelijke aanpassing aan de verandering radicaliseert in de praktijk de zich steeds meer opdringende relativistische filosofische opvatting van het Westen, dat wil zeggen die over vrijheid, beschouwd als een mogelijkheid om toegang te krijgen tot steeds nieuwe mogelijkheden. Zowel op het gebied van werk als op dat van affectieve relaties denkt men alleen keuzes uit die altijd terug te draaien en nooit definitief zijn[5].

Men stelt derhalve opnieuw het centrale karakter aan de orde van het thema van de noodzaak van de opvoeding overeenkomstig een opvatting over vrijheid in verband met verantwoordelijkheid en de christelijke hoop, een thema dat met grote helderheid reeds door paus Benedictus XVI naar voren werd gebracht[6].

De grondslag van de urgentie van de opvoeding is de noodzaak van geloofwaardige, coherente en fatsoenlijke modellen. Bovendien wordt er onderstreept dat de ouders vaak afwezig of overdreven beschermend zijn. Deze houdingen maken de mensen kwetsbaar vanaf de jeugd en vormen jongeren die de risico's onderschatten of bezeten zijn van de angst fouten te maken.

Er is een duidelijke continuïteit met de reflectie van de vorige synode, met de synodes over de nieuwe evangelisatie en in het bijzonder die over het gezin, die veel aandacht heeft besteed aan het thema van de jongeren. De postsynodale exhortatie Amoris laetitia heeft, met de invloed van de huidige cultuur op een crisis van het huwelijk voor ogen, ertoe uitgenodigd een manier te vinden om de jongeren in hun diepste en meest edelmoedige vezels te raken[7].

Deze continuïteit en overeenkomsten nodigen ertoe uit te komen tot een verdieping die rekening houdt met de meest uiteenlopende problemen en de reeds kerkelijke verworvenheden.

Zoals door de jongeren zelf is onderstreept gedurende de presentatie van het Document, is ten opzichte van hen ook een positieve blik noodzakelijk die niet alleen hun kwetsbaarheden en onrust naar voren brengt, maar ook hun positieve kanten[8] en hun vragen aan de wereld van de volwassenen.

Antonietta Cipollini

(Wordt vervolgd)

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)




[1] Paus Franciscus, Brief aan de jongeren ter gelegenheid van de presentatie van het Document ter voorbereiding op de 15e Gewone Algemene Vergadering van de Bisschoppensynode (13 januari 2017), op www.vatican.va

[2] Vgl. Document ter voorbereiding op de 15e Gewone Algemene Vergadering van de Bisschoppensynode over het thema "De jongeren, het geloof en de onderscheiding van de roeping" (13 januari 2017), op www.vatican.va

[3] Vgl. L. Baldisseri, Persconferentie n.a.v. de presentatie van het Document ter voorbereiding op de 15e Gewone Algemene Vergadering van de Bisschoppensynode (13 januari 2017), op www.vatican.va

[4] Document ter voorbereiding...

[5] Vgl. Z. Bauman, Amore liquido, Ed. Laterza, Bari 2010.

[6] Benedictus XVI, Brief aan het bisdom en de stad Rome over de urgente taak van de opvoeding (21 januari 2008), op www.vatican.va

[7] Vgl. Paus Franciscus, postsynodale apostolische exhortatie Amoris laetitia (19 maart 2016), 40.

[8] Vgl. Bijdrage van Elvis Do Ceu en Federica Ceci, Persconferentie n.a.v. de presentatie van het Document ter voorbereiding op de 15e Gewone Algemene Vergadering van de Bisschoppensynode over de jongeren (13 januari 2017), op www.vatican.va

 


 

24/03/2017

 
Website van de missionaire Gemeenschap Redemptor hominis