Italiano Español Nederlands Français
Home arrow Uitdiepingen arrow Op weg naar Ninive/2
sito ufficiale

  ¡PAS OP! DEZE WEBSITE IS EEN ARCHIEF - KLIK HIER OM NAAR DE NIEUWE WEBSITE OVER TE GAAN

 
Hoofdmenu
Home
Rubrieken
Afrika
Geschriften van Emilio Grasso
Interviews
Kennismaking met het godgewijde leven ▸
Kennismaking met kerkelijk recht
Latijns-Amerika
Missionaire en spirituele profielen
Thema's over de sociale leer van de kerk
Thema’s van Spiritualiteit ▸
Uitdiepingen

Het is toegestaan artikelen
die op deze site verschijnen,
gedeeltelijk of in hun geheel en met
bronvermelding te kopiëren

www.missionerh.it.

*****

De gebruikte foto’s zijn voor een groot gedeelte van Internet afkomstig en worden derhalve beschouwd als publiek domein. Mochten de afgebeelde personen of de auteurs bezwaar hebben tegen publicatie,
dan hoeven zij dit slechts de redactie kenbaar te maken ( Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken ) en deze zal onmiddellijk zorgen voor de verwijdering van de gebruikte afbeeldingen.


Afdrukken Verzenden naar een vriend
 

Uitdiepingen

 

OP WEG NAAR NINIVE/2

Overdenking van kard. Robert Sarah over de Veertigdagentijd

 

Het Ninive van iedere christen


Het mysterie van Christus kennen betekent persoonlijk door een dood en verrijzenis heen gaan. De weg die leidt naar God, gaat altijd via een persoonlijke ervaring van afdaling in de diepsten van het eigen hart. Het betreft een ontmoeting met onszelf voor een verandering en zuivering van ons diepste wezen. Het is een weg van Pasen, zoals die van Jona: het kleine Bijbelboek dat zijn geschiedenis presenteert, vertelt zijn strijd met God. Jona, door God geroepen om de inwoners van Ninive te verkondigen dat hun stad nog veertig dagen resten - een symbolisch getal voor een tijd van bekering en boetedoening - waarna zij zal worden verwoest, vlucht weg van God en scheept zich in op een schip dat in tegengestelde richting gaat, maar omdat hij de oorzaak is van een storm die het schip dreigt scheepbreuk te doen lijden, wordt hij door de bemanning in zee geworpen en, ingeslikt door een vis, blijft hij gedurende drie dagen en drie nachten in de ingewanden ervan. Door de vis op een strand geworpen, zal hij in Ninive aankomen, de verwoesting van de stad prediken en een teleurgestelde getuige zijn van de redding van de stad op grond van het berouw van haar inwoners, God berispend om zijn barmhartigheid.

De strijd met God is een paradigma dat door heel de heilsgeschiedenis heen gaat, vanaf het lijf aan lijfgevecht van Jakob met God alvorens binnen te gaan in het Heilige Land. In dit gevecht geeft God op het einde een verrassend geschenk, zoals aan Jakob: een ontwrichting van de heup, die ervoor zorgt dat de man niet alleen rechtop kan blijven staan zonder zich vast te grijpen aan God. De man maakt zich niet meer los van God en krijgt een diepere kennis van zichzelf en God, een nieuwe naam: Jakob wordt Israël.

Ook de God die Jona ontdekt, is nieuw en verrassend. Het is “een medelijdende en barmhartige God, lankmoedig en rijk aan liefde” (Jon. 4, 2). Een God die in tegenstelling tot wat Jona dacht, zich wreekt, ja, maar reddend: “Hij brengt de wraak mee, de goddelijke vergelding, Hij brengt u redding” (Jes. 35, 4).

Uitgaande van deze ervaring van dood en verrijzenis, kan de christen “doordringen in de stad”, de breedte, de lengte, de hoogte en de diepte van Christus’ liefde begrijpen (vgl. Ef. 3, 4-19) en zo een woord zeggen dat anderen kan raken.

Dat is precies de weg waartoe ons de overwegingen van dit boek uitnodigen, die de lezer op weg naar Ninive willen laten gaan.


Een weg die - zo specificeert kard. Sarah, verwijzend naar een studie over Gregorius de Grote van mgr. Claude Dagens, bisschop van Angoulême en behalve een grondig kenner van de christelijke oudheid en auteur van het voorwoord op het boek lid van de Académie française - gaat van uiterlijkheid naar innerlijkheid, van oppervlakkigheid naar diepgang, van drukte en afleidingen naar luisteren: “Voor de heilige Gregorius is het identificeren van de zonde met uiterlijkheid een visie van een grote reikwijdte. Het hart van de mens is de plaats van innerlijkheid; de zonde ontrukt daarentegen de mens aan zichzelf en keert hem naar buiten, brengt hem ertoe zijn aandacht te versnipperen en verloren te gaan. De heilige Gregorius gebruikt de uitdrukking ‘redire ad cor’. Terugkeren naar zijn eigen hart is zich onttrekken aan de buitenwereld”.

De zonde is toegeven aan uiterlijkheid, terwijl bekering weer in zichzelf keren is, naar huis gaan. Dit is de uitnodiging die Christus de genezen mens doet: “Ga naar huis” (Mar. 5, 19).

Een tijd van ascese

De Veertigdagentijd is derhalve in wezen een geestelijk gevecht om in het geheim van het hart een diepe bekering te bewerkstelligen. De moderne tijd is echter tegen ascese. Hij volgt het geluk na, zoekt het genoegen, niet de vrijheid. Hij heeft de terugkeer naar Egypte tot norm verheven, geeft de voorkeur aan de slavernij boven de verantwoordelijkheid om in bondgenootschap met God een eigen bestaan op te bouwen. Maar “voor ons christenen is vrijheid geen recht; het is vooral een plicht”. Een plicht die ook het vermogen inhoudt om “nee” te zeggen en onverbiddelijk de moderne vormen van afgoderij en onderdrukking af te wijzen. Wij zijn bevrijd om lief te hebben en te leven in liefde en waarheid.

“De overheersende zorgen van onze tijdgenoten - constateert de kardinaal - kunnen worden gesteld in termen van ‘hebben’, zelden in termen van ‘zijn’. Wij leven in een omgekeerde  wereld, ten diepste gevormd door mentaliteiten, reflexen en houdingen die ieder ertoe brengen hebben, weten en macht te verzamelen, zodat wij een collectieve vergetelheid van God en een puur en eenvoudig afwijzen van de arme organiseren”. En hij legt uit: “Het heidendom van talrijke Afrikaanse volken, zoals dat van andere volken in Azië, Oceanië en Latijns-Amerika krijgt fundamenteel structuur rond een vitale relatie met de godheid en voedt zich met spirituele waarden. Het materialistische en seculariserende heidendom van het Westen bedreigt en verzwakt daarentegen in de wortel de religieuze geest van de mens en zijn relatie met God. Wij zien inderdaad verbijsterd in brede sectoren van de Europese maatschappij een duister verlangen zich met volle snelheid te verwijderen van het christelijk geloof”.

De volken die God, de mens, het sacrale de rug hebben toegekeerd, hebben altijd het materiële welzijn en het vermaak, panem et circenses, gesteld boven het ware voedsel en het ware goede van de mens, die hun oorsprong hebben in God en zijn Woord. Daarom is de Veertigdagentijd een bevoorrecht ogenblik om zich te voeden met het woord van God, spiegel van onze ziel en licht tegenover alle menselijke aarzelingen betreffende essentiële kwesties en tegenover het morele en ideologische relativisme. “Alleen de Heilige Schriften openbaren mij de genade door God te zijn bemind, zonder berekening, zonder maat en zonder verdiensten, het onvergeeflijke vergevend”.

De behoefte aan een rots


De zending zal zich gedurende lange tijd nog afspelen in deze wereld die aan zichzelf bouwt zonder God, in de onmetelijke materiële, geestelijke en ethische kwelling die onze tijd vernietigt. De Veertigdagentijd bereidt ons nu juist voor om de werkelijke wereld onder ogen te zien waarin God ons zendt om van zijn liefde te getuigen. Helaas leven vandaag ook de christenen “als allen” en niet in de zin van de bekende Brief aan Diognetus. Ook zij worden verleid door het geld en de auto, door een wereld die leeft, alsof God niet bestond. De Veertigdagentijd nodigt ertoe uit niet de zin voor heldendom, offer, uit liefde aanvaard lijden te verliezen.

Het is de school van het kruis, waar God laat zien dat er geen enkele andere ware macht en kracht buiten de liefde bestaat: als Hij zich aan de dood zou hebben onttrokken, dan zou Jezus een almachtige God hebben geopenbaard, niet de God die zelfs sterft voor hen die Hij liefheeft. Het kruis is een grote school van contemplatie, gebed en vergeving. “De sleutel van een schat is niet de schat; maar wanneer men de sleutel aan iemand doorgeeft, dan is dat om hem de schat in handen te geven. Het kruis is een uitzonderlijk kostbare sleutel”.


Al deze overwegingen monden uit in een heel precies idee over hoe de christen zich in de wereld plaatst: “De wereld heeft geen behoefte aan goedkeuring, maar aan verandering. Zij heeft behoefte aan de radicaliteit van het evangelie. Het is niet belangrijk of de rigoureuze zuiverheid van het evangelie haar niet bevalt”. Zo geeft kard. Robert Sarah in de slotpagina’s een uitvoerig citaat uit Ionescu. De beroemde exponent van het theater van het absurde verklaarde in een interview: “De Kerk wil zijn klantenkring niet verliezen, integendeel zij wil hem uitbreiden. Hierin ligt een misselijk makende secularisatie. De wereld raakt het spoor bijster, de Kerk raakt het spoor bijster in de wereld. De priesters zijn naïef en middelmatig, tevreden te zijn zoals alle middelmatigen, aan sinistrose lijdende figuren, kleine burgers... Spoedig zal er een bar worden ingericht voor de communie, brood en wijn: men zal broodjes en beaujolais nuttigen. Het lijkt mij een buitengewone idiotie, een totaal gebrek aan spiritualiteit. Broederschap is noch middelmatigheid, noch kameraadschap. Wij hebben behoefte aan het buitentijdelijke. Wat is godsdienst zonder het sacrale? Er blijft voor ons niets meer over dat solide is. Alles beweegt, terwijl wij een rots nodig hebben”.

Het doel van deze weinige regels is zeker niet meditaties samen te vatten die door hun intensiteit en reikwijdte zich niet laren synthetiseren, maar eenvoudigweg een benadering te beschrijven die het mogelijk maakt de Veertigdagentijd opnieuw te ontdekken in zijn geheel, zonder verminkingen. De mensen die het genoegen hebben gehad om kard. Sarah te leren kennen, spreken met verering over een figuur met een mystieke diepgang en christelijke authenticiteit: zij zullen zich verheugen opnieuw zijn woorden en tegenwoordigheid te vinden in dit boek, waarvan de publicatie van een Italiaanse vertaling wenselijk is. Voor allen, ook voor wie de kardinaal niet heeft leren kennen, zal het een hulp zijn om Ninive te bereiken, het land van de vergeving en de barmhartigheid van God.

Michele Chiappo

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)

 

16/03/2015


 
Website van de missionaire Gemeenschap Redemptor hominis