Italiano Español Nederlands Français
Home arrow Uitdiepingen arrow De Gemeenschap Redemptor hominis en haar missie in Paraguay
Afdrukken Verzenden naar een vriend



DE GEMEENSCHAP REDEMPTOR HOMINIS

EN HAAR MISSIE IN PARAGUAY




 

De heer André Filott RAHier volgt een artikel verschenen in "De Schakel", contactblad met missionarissen en infoblad voor inwoners en oud-inwoners van Dieteren (in de Nederlandse provincie Limburg), na een ontmoeting tussen twee leden van de Gemeenschap en de heer André Filott RA, redacteur van "De Schakel", Diocesane Procesbegeleider t.b.v. vitalisering en herstructurering van parochies van het Bisdom Roermond, en voormalig algemeen econoom van dezelfde Bisdom.

 

 

Vorige maand hadden wij een boeiend gesprek met Elena Montagner en Cristina Forconi, beiden lid van de Gemeenschap Redemptor hominis. Cristina is voor ons een "oude bekende"; zij is werkzaam bij de Kerkelijke Rechtbanken van de bisdommen Roermond en Hasselt. Met Elena hadden wij nog geen kennis gemaakt. Zij bleek werkzaam te zijn in de parochie Ypacaraí in Paraguay.

Geschiedenis van de Gemeenschap Redemptor hominis

Maar alvorens hier verder op in te gaan is het op zijn plaats om eerst iets te vertellen over de Gemeenschap Redemptor hominis en haar stichter Emilio Grasso. Deze werd geboren te Rome op 11 juni 1939 en is priester van het bisdom Rome. Hij was 22 jaar toen hij, na vier jaar lang bij een instelling van publiek recht te hebben gewerkt, dit werk verliet en een einde maakte aan zijn universitaire studies in Economie en Handel om in het grootseminarie Almo Collegio Capranica te Rome in te treden. Van 1961 tot 1967 studeerde hij filosofie en theologie aan de Pauselijke Gregoriaanse Universiteit. Na het behalen van het baccalaureaat in de filosofie en het licentiaat in de theologie werd hij priester gewijd op 31 oktober 1966.

Na zijn priesterwijding werd Emilio benoemd tot onderpastoor in de Sint-Jozef-Werkman-parochie in de wijk Tiburtino te Rome. Hier vormde zich rondom hem een groep jonge mensen, die getroffen werdenDe krottenwijk Borghetto Alessandrino door zijn prediking. In 1969 besloot Emilio vanuit een keuze die hij in eenzaamheid maakte en met de toestemming van de toenmalige vicaris van Rome, kardinaal Dell'Acqua, te gaan wonen te midden van de inwoners van de krottenwijk Borghetto Alessandrino.

Bij zijn afscheid van de jongeren van de parochie schreef hij hun een "Brief aan de jongeren van Tiburtino" die een van de hoekstenen van de identiteit van de Gemeenschap is geworden. De krottenwijk Borghetto Alessandrino was ontstaan na de bezetting van een aantal gronden door immigranten uit Zuid-Italië en telde meer dan 300 gezinnen. Zij leefden daar in een situatie van echte armoede en uitsluiting. Langzaam aan kozen sommige jongeren, waaronder enkele van de groep van zijn vroegere parochie van de wijk Tiburtino, ervoor om samen met hem te gaan wonen onder de inwoners van die krottenwijk, na hun families, hun studies en hun vorige beroepen te hebben verlaten. Zij leefden in armoede, sommigen werkten en anderen gaven de kinderen van de wijk onderwijs. Zo begon een nieuwe gemeenschapservaring, die de radicaliteit uitdrukte van een leven dat God en de eisen van het Evangelie een centrale plaats gaf, te beginnen met de liefde voor de meest noodlijdenden met wie Christus zich had geïdentificeerd.

In 1972, toen de gemeente Rome aan de mensen van die krottenwijk huisvesting bood, verplaatste Emilio zich samen met de leden van de Gemeenschap naar twee verlaten kloosters in Umbrië (Midden-Italië), een voor mannen en een voor vrouwen. Het werd een tijd van gebed, werk en bezinning. In die jaren, bij het ontstaan van de Gemeenschap waren de moeilijkheden groot. Enkele ontevreden families van leden van de Gemeenschap poogden met alle middelen de pas ontstane kerkelijke beweging te verstikken. Toch werd de nieuwe gemeenschap kerkrechtelijk erkend in 1981 en 1983 onder de naam 'Pia Unio Redemptor hominis'.

Het nieuwe karakter van de Gemeenschap roept weldra ook tegenstand op. Deze periode wordt dan gekenmerkt door moeilijkheden, hindernissen, spanningen en onbegrip van de buitenwereld, die uiteindelijk hebben bijgedragen tot de loutering van het opkomende charisma en tegelijkertijd nieuwe en onverwachte wegen geopend hebben.

In 1974, op uitnodiging van de betrokken bisschoppen, die in contact waren gekomen met deze nieuweEmilio in de parochie "Bienheureuse Anwarite" van Obeck, te Mbalmayo, in Kameroen religieuze beweging, vestigen zich enkele leden in het bisdom Roermond (Nederland) en andere in het bisdom Hasselt (België).

In diezelfde periode vestigt de Gemeenschap zich ook in Sassuolo, in het bisdom Reggio Emilia-Guastalla (Italië). Vervolgens breidt ze zich uit ook buiten Europa: in Kameroen (1977) en in Paraguay (1981). Die uitbreiding brengt de Gemeenschap ertoe steeds meer haar eigen missionaire roeping te ontdekken als deel uitmakend van haar identiteit. 

Behalve de taak van Algemeen Verantwoordelijke van de Gemeenschap, behartigt Emilio Grasso op dit moment ook de directe pastorale zorg in een aan de Gemeenschap toevertrouwde parochie in Paraguay. Het betreft de parochie Sagrado Corazón de Jesús (Heilig Hart van Jezus) in Ypacaraí, in het bisdom San Lorenzo, kortbij de hoofdstad Asunción.

Kameroen

In Kameroen is de Gemeenschap Redemptor hominis aanwezig in het bisdom Mbalmayo, waar ze sinds 1991 haar Provinciehuis gevestigd heeft in het stadje Mbalmayo (50.000 inwoners). Sinds 1995 neemt ze de pastorale zorg op zich van de parochie Bienheureuse Anwarite van Obeck, die gelegen is aan de rand van dit stadje. Sinds 1996 is ze ook in het bisdom Bafia aanwezig in twee missieparochies in solidum, namelijk die van Nyamanga en die van Mbangassina, gelegen in savannegebied (8.400 km2, 45.000 inwoners).

Paraguay

Sinds 1997 is de Gemeenschap werkzaam in het Bisdom San Pedro Apóstol, meer bepaald in de parochie Virgen de las Mercedes in Tacuatí (2.500 km2, 13.000 inwoners). Deze parochie is gelegen in het arme binnenland van Paraguay en telt 22 kapellen. In dit gebied is er kennelijk een eeuwenlange controverse tussen de rijke grootgrondbezitters en de arme kleine boeren.

In het bisdom San Lorenzo, in de nabijheid van de hoofdstad Asunción, is er nog een andere vestiging. Sinds 2003 heeft de Gemeenschap de pastorale zorg van de parochie Sagrado Corazón de Jesús van Ypacaraí (111 km2, 31.230 inwoners) op zich genomen.

Republiek Paraguay

Paraguay, officieel de Republiek Paraguay (Spaans: República del Paraguay), is gelegen in centraal Zuid-Amerika. Het grenst in het noorden aan Bolivia, in het oosten aan Brazilië en in het zuiden en westen aan Argentinië. De naam van het land betekent "water dat naar de oceaan vloeit" en is afgeleid van de Guaraniaanse woorden pará ("oceaan"), gua ("naar"), en y ("water"). De juiste uitspraak is derhalve Paragwaj.

Geschiedenis

De eerste Europeanen arriveerden in het begin van de 16e eeuw in dit land en stichtten in 1537 Asunción. De stad werd befaamd door het wilde nachtleven en de florerende prostitutie. De stad werd het centrum van een Spaanse koloniale provincie en een centrum voor de missie van de jezuïeten in Zuid-Amerika. Paraguay als zelfstandige staat is ontstaan op 14 mei 1811 toen het zich bevrijdde van de vroegere kolonisator Spanje. In de Drievoudige Alliantie-oorlog (1865-1870) verloor Paraguay twee derde van de mannelijke bevolking en veel van zijn territorium, waarna de economie een halve eeuw stagneerde. In de Chaco-oorlog werden grote en economisch belangrijke gebieden op Bolivia veroverd. Tussen 1954 - 1989 werd het land door de militaire dictator Alfredo Stroessner geregeerd. Sindsdien worden er relatief vrije presidentsverkiezingen gehouden.

Politiek

De Paraguayaanse regering was zwaar gecentraliseerd tot 1992. In dat jaar trad er een nieuwe wetgeving in werking waarbij de macht gedecentraliseerd werd. De president is zowel hoofd van staat als hoofd van de regering en wordt net als de vicepresident eenmaal in de vijf jaar gekozen. Hij kiest daarop het verdere kabinet van ministers. Paraguay kent in de controlerende macht een tweekamerparlement. De Senaat (Cámara de Senadores) bestaat uit 45 leden en wordt tegelijkertijd met de president gekozen via een proportioneel systeem. Het huis van afgevaardigden (Cámara de Diputados) bestaat uit 80 leden en wordt op dezelfde manier samengesteld. Elk van de 17 departementen wordt geleid door een gekozen gouverneur. De huidige president heet Fernando Lugo en is lid van de Alianza Patriótica por el Cambio.

Geografie

Paraguay is naast Bolivia de enige binnenstaat op het westelijk halfrond. Het land is relatief vlak. De De watevallen van Iguaçuhoogste berg is de Cerro Perro (842 meter). Het laagste punt ligt op 46 meter op de plaats waar de Rio Paraguay en de Paraná samenkomen. Dit zijn tevens de grootste rivieren van het land. Het grootste gedeelte van het land wordt ingenomen door de Chaco Boreal, onderdeel van de Gran Chaco. Dit savanneachtige gebied met verschillende boomsoorten omvat meer dan 70% van het territorium van Paraguay, maar er woont slechts 4% van de totale bevolking. Dit komt grotendeels door het klimaat; de zomers zijn er zeer heet met soms temperaturen tot 50 graden Celsius. De landgrenzen belopen 3.995 km (1.880 km met Argentinië, 750 km met Bolivia en 1.365 km met Brazilië).

Demografie

Paraguayanen zijn voor het grootste deel nazaten van immigranten uit diverse Europese landen, waarbij de nakomelingen van Spaanse, vooral Baskische immigranten overheersen. Hierdoor is Spaans de officiële taal en heeft Paraguay een westerse cultuur. Er is echter ook een minderheid van Guaraní sprekende Amerindianen. Ook het Guaraní is een officiële taal in Paraguay. Daarnaast leven er mennonieten op de Chaco Boreal. In verschillende golven emigreerden zij van de jaren 1920 vanuit Rusland, Canada en Europa naar Paraguay en stichtten er drie verschillende en deels overlappende kolonies in het noordwesten van het land. Zij spreken Duits en kennen een hoge graad van autonomie. 

Heel bijzonder is dat Paraguay zo'n 940 vliegvelden kent waarvan er overigens slechts 10 een geasfalteerde landingsbaan hebben. Van de wegen is ook slechts de helft geasfalteerd.

In dit arme land is Elena werkzaam.

In de beginjaren van de Gemeenschap is zij vanuit Italië naar Nederland gekomen, naar Heerlen. Zij heeft in Eindhoven haar diploma ziekenverzorgster behaald en is daarna werkzaam geweest in Sittard, Heerlen en Eijsden.

Daarna is zij gedurende 4 jaar in Kameroen geweest en nu is zij al 16 jaar werkzaam in Paraguay, eerst in het noorden van het land - aan de grens met Brazilië - waar veel drugssmokkel plaatsvindt.

Parochie Sagrado Corazón de Jesús

Nu is Elena met een groep leden van de Gemeenschap Redemptor hominis werkzaam in Ypacaraí, op zo'n 40 km van de hoofdstad Asunción, waar ook Emilio werkzaam is. De parochie heeft behalve de parochiekerk 23 kapelletjes, die fungeren als kleine centra vanEmilio in de H. Hart van Jezus-parochie van Ypacaraí geloofsbeleving.

De pastoraal die er wordt beoefend, heeft immers in de pastoraal van de zondag en in de praktijk van de naastenliefde twee steunpilaren.

Het pastorale team van de parochie is overtuigd van het grote missionaire potentieel dat gelegen is in de normale gelegenheden die zich in een parochie aanbieden: van de gewone prediking tot de ontmoetingen ter gelegenheid van de grote fasen in het leven, waarbij men naar de begeleiding van de Kerk zoekt, zoals de geboorte, de opvoeding van kinderen en jongeren, het volwassen worden, het huwelijk of de dood. Te midden van de desoriënterende mobiliteit, opgedrongen door de huidige maatschappij, biedt de parochie de verankering en de stabiliteit waaraan de mens behoefte heeft. Vastgesteld is dat de parochie een aantrekkingskracht en vitaliteit kan behouden die aan andere ervaringen, wegen of pogingen onbekend zijn. Het gaat erom de mogelijkheden niet te verspillen die zich voor een authentieke en diepgaande evangelisatie aanbieden.

Elena is in de parochie Sagrado Corazón de Jesús verantwoordelijk voor de groep Caritas, die zich inzet voor de armen en de zieken. De allerarmsten en de zieken krijgen niet alleen hulp, maar tegelijkertijd de boodschap om zelf hun steentje bij te dragen: zij beginnen hun huis in orde te maken, hun familieleden erbij te betrekken, kleine initiatieven te ontwikkelen voor hun onderhoud, zich in gebed te verenigen met mensen in andere missielanden zoals Kameroen, en ook in België en Nederland.

Op zondag komen alle gelovigen bij elkaar voor de Mis, waarbij het "woord" tot allen wordt gericht omElena met de groep Caritas zijn eigen taak op zich te nemen in het leven van de parochie. Immers het is alleen maar dankzij de inzet van iedereen dat de Kerk kan leven, kan groeien.

Veel werk wordt gestoken in de vorming van jongeren en leken op basis van de gemakkelijk leesbare publicaties van Emilio, die aanzetten tot nadenken en navolgen. Benadrukt wordt de rol van de leken in de parochie; het is hún parochie waarvoor zij in hoge mate verantwoordelijk zijn. De vorming heeft tot doel het ontwikkelen van de geest en reflectie.

De bevolking is niet alleen arm maar heeft ook een laag intellectueel niveau, deels vanwege een laag onderwijsniveau deels door de jarenlange dictatuur die er baat bij heeft gehad de mensen "dom" te houden. Enkele voorbeelden illustreren dit. Zo hebben de kinderen op de basisschool geen boeken.

Op iedere hoek van een straat is er een apotheek. Verwacht daar niets van; het is meestal minder dan een drogist. Zoals ieder arm land heeft men zijn eigen statussymbolen: een GSM en een TV. De infrastructuur van het land is slecht ontwikkeld.

De reusachtige watervallen, natuurlijke rijkdommen van het land, worden beheerd door Brazilië en Argentinië. De bevolking merkt niets van de opbrengst hiervan.

Uiteraard hebben we niet alles kunnen noteren maar we hebben een verrassende inkijk gekregen in een vrijwel onbekend land en in het werk van de Gemeenschap Redemptor hominis daar. We wensen Elena veel succes bij haar werk in Ypacaraí.

De redactie van "De Schakel"

*Artikel verschenen in "De Schakel", februari-maart 2011, jaargang 49.

 
Website van de missionaire Gemeenschap Redemptor hominis