DAT BROOD DAT UIT DE HEMEL IS NEERGEDAALD

De eucharistie, sacrament van de verwondering

Zonder eucharistie bestaat er geen christelijk leven. De Kerk leeft - zo stelt de encycliek Ecclesia de Eucharistia - van de eucharistische Christus, wordt door Hem gevoed en verlicht. Deze waarheid is diepgaand belicht door de homilie van Emilio die werd gehouden tot de gelovigen van Ypacaraí ter gelegenheid van het hoogfeest van Sacramentsdag en die wij in enkele wezenlijke lijnen weergeven.

Tussen de Kerk en de eucharistie is er een innige relatie van causaliteit. Het zich bewust zijn hiervan deed de Lubac zeggen: "De Kerk maakt de eucharistie en de eucharistie maakt de Kerk".

Als het waar is dat de Kerk de eucharistie viert, is het immers ook waar dat de eucharistie de Kerk opbouwt. Haar natuur wordt op voortreffelijke wijze zichtbaar niet in haar hiërarchische organisatie, in het onderricht van haar leer, in haar sociale of charitatieve inzet, hoe fundamenteel deze activiteiten ook zijn, maar in de viering van de eucharistie.

Onze offergave

De Kerk is niet zomaar een vereniging van mensen, maar een vergadering, bijeengeroepen door Christus, zij is het volk van God, niet zomaar een volk, maar een volk, geroepen door de Heer.

Al haar activiteiten vinden hun bron en hun voltooiing in de eucharistie. Dat brood dat uit de hemel is neergedaald, is het sacrament bij uitstek, dat wil zeggen Christus die zich aan ons geeft als voedsel dat ons voedt ten eeuwigen leven. Het gaat niet eenvoudigweg erom van het leven te houden. Het gaat echter om te streven naar het eeuwige leven en met dat doel ons aardse bestaan, waaraan welke ziekte dan ook, welk ongeluk dan ook, welk virus dan ook op ieder ogenblik een einde kan maken, consequent op te bouwen.

Brood en wijn op het altaar veranderen in het Lichaam en Bloed van Christus door de kracht van de Geest die werkzaam is op het ogenblik dat de priester de woorden van het Laatste Avondmaal uitspreekt. Als wij weigeren op het altaar een stukje brood en een druppel wijn, vrucht van het werk van onze handen, van ons verstand, van onze wil, te plaatsen, kunnen wij het Lichaam en Bloed van de Heer niet ontvangen.

De eucharistie is het brood dat uit de hemel is neergedaald en dat om onze offergave vraagt, onze deelname, de vrucht van de aarde en van het werk van de handen van de mens.

"Een grote en dankbare verbazing"

In de woestijn, de plaats van beproeving voor het volk van Israël, doet God het manna uit de hemel neerdalen om de honger ervan te stillen (vgl. Ex. 16) als voorafbeelding van het eucharistische brood dat bestemd is om zijn volk te voeden ten eeuwige leven.

Het manna is in zijn betekenis zelf voedsel^[1] van de verwondering; door middel hiervan moet de mens begrijpen dat hij niet leeft van brood alleen en dat het leven niet alleen maar een reeks materiële behoeften is die moeten worden bevredigd, maar verlangen naar liefde, eeuwig geluk, het aangezicht van God.

Het manna in de woestijn moest elke dag opnieuw worden verzameld; ook wij moeten ons dagelijks voeden met het brood van leven. De christen vindt in de eucharistie het manna van elke dag, de uitnodiging tot zijn dagelijkse relatie met God, die niet alleen maar één keer per jaar of ter gelegenheid van bijzondere gebeurtenissen kan worden beleefd. Het eucharistische brood is ook een herinnering aan de gewoonte van de inzet, de bekering, de strijd, aan de trouw in de gewone omstandigheden van het bestaan.

Ten overstaan van de eucharistie drukken wij, ten overstaan van het manna, onze verwondering uit voor de niet verwachte gave, de gave bij uitstek, als offergave van de persoon zelf van de Heer.

Zij wekt, zoals de zalige Johannes Paulus II stelt, "gevoelens van grote en dankbare verwondering" door in allen eeuwen het paasgebeuren tegenwoordig te stellen, in iedere mis, op iedere plaats en in iedere tijd door welke celebrant dan ook, gezagvol of nederig, heilig of zondig.

In de eucharistische gave heeft de Heer aan de Kerk de eeuwige verwezenlijking toevertrouwd van zijn paasmysterie door een mysterieuze "eenheid in tijd" te bewerkstelligen tussen dat mysterie en het verstrijken der eeuwen. Ook wij worden met onze offergave van brood en wijn één in de tijd met dat gebeuren. In de eucharistie blijft het heil niet beperkt tot het verleden, omdat alles wat Christus is en alles wat Hij voor de mensen heeft gedaan en geleden, deel uitmaakt van de goddelijke eeuwigheid en dus alle tijden overkoepelt (vgl. Ecclesia de Eucharistia, 5. 11).

De eucharistie is het ene brood voor alle gelovigen, dezelfde Christus op alle altaren van de wereld, vandaag, gisteren en morgen. Door aan dit ene brood deel te nemen worden wij één lichaam (vgl. 1 Kor. 10, 17), verplicht om een gemeenschap van liefde op te bouwen, om ons in te zetten voor het ontvangen van de ander in vergeving, in verzoening.

Deze diepe eenheid van het volk van God wordt niet tot stand gebracht door overeenkomsten tussen de gelovigen, noch komt zij voort uit hiërarchisch gezag. Zij is een gave en komt van binnenuit, uit de gemeenschappelijke deelname aan het Lichaam en Bloed van de Heer, uit het zich voeden met dat brood dat uit de hemel is neergedaald en dat onze verwondering wekt en van de Kerk een eucharistisch organisme en een gemeenschap maken.

Verzorgd door Silvia Recchi

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)

^[1] Het woord manna laat men in de Hebreeuwse tekst afleiden van de vraag man hû, "wat is dat?", die de Israëlieten de eerste keer dat zij het zagen, over de lippen kwam.

19/07/2011 


Photo gallery