Italiano Español Nederlands Français
Home arrow Missionaire en spirituele profielen arrow De liefde die hoog doet vliegen/1
Afdrukken Verzenden naar een vriend

Missionaire en spirituele profielen
 


 

  DE LIEFDE DIE HOOG DOET VLIEGEN/1

Het leven als zending

De synode over het thema "De jongeren, het geloof en de onderscheiding van de roeping" heeft heel de Kerk uitgenodigd na te denken over de talrijke socio-antropologische en theologisch-pastorale aspecten met betrekking tot de huidige generaties jongeren. Bij het uitdiepen van het voorgestelde thema kon onze reflectie met de jongeren niet anders dan een getuigenis worden, een verhaal van de persoonlijke roeping en de diepe redenen van de eigen keuze, beleefd als gave en zending.



Volwassen en getuigenis van leven

Na decennia missionair leven in Afrika wordt mijn getuigenis geleid door de diepe overtuiging dat men zich alleen in trouw aan de fundamentele keuzes die aan een persoonlijke roeping ten grondslag liggen, authentiek kan wijden aan de evangelisatie van de jongeren en de armen in de huidige context.

Afgezien van de historische invloeden zijn wij in feite geroepen tijdgenoten te worden van de droom van God over de mens. Om dit te doen moeten wij de diepste aspiraties volgen die God in ons hart heeft gelegd en die het ons mogelijk zullen maken in harmonie te zijn met de jongeren van vandaag en van iedere tijd, omdat "God jong, altijd nieuw is", zoals paus Franciscus zegt.

Bovendien is er in de wereld van de jongeren van de kant van de jongeren zelf de moeilijkheid om duurzame keuzes te maken, zoals uit een analyse van de huidige maatschappij naar voren komt; er is ook de afwezigheid van volwassen figuren als referentiepunt. Het ontbreekt vaak aan personen die hun kunnen laten zien dat men trouw, vrij en op verantwoorde wijze kan liefhebben; dat men kan strijden en erin kan slagen de moeilijkheden te overwinnen, te vallen en weer op te staan, tenslotte te leven voor een Gezicht dat je openstelt voor andere gezichten.

Het is derhalve zeer belangrijk de eigen ervaring door te geven om de jongeren de wil te geven aan de eigen droom met overtuiging en kracht te werken.

Jong zijn is dromen

Ik herinner mij de schoonheid en ook het vuur van mijn vijftien jaar goed. Het was de lente van 1972 en ik voelde in mijn handen het leven dat voor mij openging. Ik was me ervan bewust dat mij belangrijke keuzes wachtten: school, vriendschap, liefde, werk: keuzes die mijn mogelijkheden om voor anderen open te staan en mijn geluk zouden bepalen. School was voor mij heel belangrijk, omdat het een venster was op de wereld. Ik was ijverig, had goede resultaten en las veel.

Ik leefde met mijn familie in Rome: wij waren daar terecht gekomen na door verschillende steden van Italië gezworven te hebben door overplaatsingen van vader die spoorwegbeambte was. Mijn ouders waren afkomstig uit Zuid-Italië, het land waarvan zij de strenge mentaliteit hadden behouden, vooral wat de opvoeding van de kinderen betreft. De grote, onbekende en als gevaarlijk beschouwde hoofdstad maakte hen nog beschermender ten opzichte van de dochters. En dat alles was voor mij "benauwend", omdat het botste met mijn verlangen nieuwe werkelijkheden te leren kennen en nieuwe vriendschappen te hebben.

Zij zeiden mij soms dat ik in vergelijking met de meisjes van mijn leeftijd rijper was en dat ik een onafhankelijk karakter had. Ik verdroeg in feite niet de obsessie van het zich laten zien, de mode, het oordeel van de anderen. Ik weigerde vooral uitdrukkelijk een leven te leiden als een reeds door anderen geschreven scenario.

Mijn ouders behoorden tot de generatie die uit de oorlog kwam en die van het economisch welslagen van de familie de zin van hun eigen leven hadden gemaakt; zij wilden hun kinderen de mogelijkheden en de goederen bieden die zij niet hadden gehad of die zij met offers hadden verworven. Hun utilitaristisch realisme botste met mijn dromen en met de keuzes voor mijn toekomstige studie of voor de vriendschappen die waren gebaseerd op de authenticiteit van de personen en niet op hun maatschappelijke positie.

Door een leraar had ik meisjes leren kennen van een school voor slechtzienden: ik ging graag met hen om, omdat zij zeer gevoelig waren. Het onbegrip van mijn ouders voor deze vriendschap, het feit dat zij mij hadden verhinderd om hen op te zoeken, toen een van hen was gestorven, deden mij begrijpen dat de bescherming van ouders ook een val kan worden waar men uit moet komen om niet als een soort verlenging van hun leven op te groeien.

Ik begreep dat iedere jongere op een zeker punt in staat moet zijn om de "navelstreng" met zijn familie door te knippen en zijn eigen leven op te bouwen zonder zich te laten conditioneren door de eigen ouders. Ik begon mijn innerlijke vrijheid en ruimtes om me in te zetten te veroveren zonder goed te weten waar mij dat heen zou brengen.

Ik droomde er ook van te reizen en journalist te worden om de werkelijkheid te vertellen en te veranderen, of arts om anderen te helpen en hun lijden te verlichten... Ik wees het idee af mijn leven door te brengen met het in kolommen zetten van getallen, zoals ze mij voorstelden in de familie, met een studie boekhouden, met het oog op een werk met meer zekere perspectieven.

Ook al was de wereld van de arbeid voor de jongeren toen niet zo moeilijk als die van vandaag, het blijft waar dat de keuze voor school en beroep in iedere tijd een belangrijk element is en een begeleiding met respect voor de aanleg van de jongeren zou moeten vormen.

De jongeren hebben bij gelegenheid van de eerste presynodale ontmoeting tegen paus Franciscus gezegd dat zij bang zijn om te dromen. Hoe vaak heb ik geluisterd naar jongeren die mij cynisch, al oud leken... En het is daarentegen zo belangrijk te dromen! Een jongere zonder dromen is als een vaartuig op open zee zonder roer...

De heilige Johannes Paulus II herinnerde iedere jongere eraan dat hij een droom zou moeten hebben die in een schitterende werkelijkheid moest worden veranderd, dat het leven "de verwezenlijking" is "van een jeugddroom". Het leven, zo onderstreepte hij, is immers een kunstwerk dat ieder moet verwezenlijken.

Als het leven en zijn eisen onze perspectieven kunnen veranderen, dan is het echter op de weg van de droom die God in ons hart heeft gelegd, en het pad van onze diepste aspiraties dat God zelf ons tegemoet komt om ons uit te nodigen voor het avontuur van het geloof.

De vrijheid om te kiezen en lief te hebben

De vastberaden beslissing om ruimtes van vrijheid te bewaren om mij voor iets in te zetten dat nuttig was voor de ander, maakte het mij mogelijk kennis te maken met de activiteiten ten gunste van de armsten, zoals die werden ondernomen door de eerste kern van de Gemeenschap Redemptor hominis, die in de beginfase van "een beweging" was. Er opende zich voor mij een onverwacht perspectief.

Ik leerde Emilio kennen die in de Borghetto Alessandrino woonde, een wijk bestaande uit van barakken aan de rand van Rome, waar hij met zijn leven het evangelie aan de armen verkondigde en daarvan getuigde.

Hij had ook "De School van de vrijheid" geschapen voor kinderen en jongens en meisjes. Uit het Zuiden van Italië geïmmigreerd, spraken zij alleen hun dialect en waren getekend door het harde leven van de Borgata: zij slaagden er derhalve niet in te integreren en op school vorderingen te maken. "De School van de vrijheid" was niet alleen een naschoolse opvang, maar een volksschool, een echte integrale, menselijke en christelijke vorming.

De "School" werd geleidelijk het referentiepunt voor de hele Borgata. Hier rondom heen verdiepten de jongeren die Emilio als groep in de eerste parochie in de volkswijk van de Tiburtino waar hij onderpastoor was geweest, had gevormd, hun geloof en lieten een definitieve keuze tot rijping komen. Enkelen van hen besloten hem te volgen in dit leven voor de laatsten, in een avontuur van evangelische radicaliteit.

De beginnende Gemeenschap was een kind van haar tijd, van de eisen voor vernieuwing van 1968; anders dan de andere, gelijktijdige trajecten van protest in maatschappij en Kerk, ging zij de confrontatie aan met de concreetheid van het leven van de armen en de radicaliteit van de keuze voor het evangelie.

De uitdaging die ons door Emilio werd voorgesteld, was zichzelf veranderen om de wereld te veranderen. In die context riep het evangelie ons op tot een leven dat ten volle wordt gegeven. De eerste kern van jongeren besloot samen het gekozen leven van toewijding voort te zetten, ook toen de ervaring tussen de barakken eindigde, door de Gemeenschap te vormen, die vervolgens werd erkend met de naam Redemptor hominis.

Ik was nog te jong om te kunnen verhuizen, maar een bezoek aan de Borgata beviel me zeer en deed mij de schoonheid van het geloof opnieuw ontdekken. Ik was immers sinds lange tijd opgehouden naar de parochie te gaan, omdat ik mij niet kon vinden in een verstrooide, op sleur berustende zondagspraktijk, die bestaat uit uiterlijkheid en schijnheiligheid. En er bleven zeer veel vragen over het onrecht in de wereld, het waarom van het kwaad in mij zonder bevredigende antwoorden.

Daar in de Borgata ademde men daarentegen de authenticiteit en de diepte van de relaties. Gedurende de mis hield Emilio in het stampvolle barakkenkerkje zijn homilie, waarbij hij in dialoog trad met en vragen stelde aan ieder, hen bij de naam noemend: mannen, vrouwen, kinderen, allen luisterden aandachtig naar zijn onderricht. Men merkte dat zij zich bemind voelden en dat wat Emilio zei, betrof hun leven, dat hij met hen deelde.

Ik ontdekte dat er niet alleen het vrij zijn was van alles was dat de verwezenlijking van mijn dromen, mijn levensplannen in de weg stond. Het vrij zijn bestond vooral in het liefhebben van concrete gezichten, het was de vrijheid van het beleefde evangelie. De vrijheid was de waarheid te verkondigen en risico te lopen om concrete personen te verdedigen. Het evangelie sprak mij van tradities die voor de mens zijn gemaakt, en niet het tegenovergestelde! Ik ontdekte hoezeer Jezus en zijn leerlingen een vreugdevol gezelschap was dat op de sabbat aren plukte.

Wij waren immers gelukkig elkaar te ontmoeten, samen te zijn. Wij verdiepten en zongen het woord van God en droomden daar van de missie, Afrika, als horizon van een inzet voor heel het leven.

De geschiedenis van de zeemeeuw Jonathan Livingston, een roman van Richard Bach die toen in de mode was, werd een lied van ons. Wij zongen met enthousiasme van de zeemeeuw die weigert te vliegen rond de vissersboten, niet ver van de oever, om zich met de visjes te voeden die door de vissers alvorens terug te varen in zee worden gegooid. Jonathan accepteert het niet te overleven... hij wil integendeel hoog en ver vliegen. Onbegrepen verlaat hij de zwerm en wordt hierdoor verbannen. Wanneer hij eenmaal in de eenzaamheid de roes van het vliegen heeft ontdekt, zal hij in de zwerm terugkeren om ook de anderen de vrijheid van het vliegen in de grote hemel te leren.

Dat was voor ons een beeld van Christus en de missie...

Mijn hart koos zonder problemen, met elan. Ik had de Liefde gevonden die je doet leven, je doet openstellen voor de ander, je de moeilijkheden onder ogen doet zien... de Liefde die je hoog doet vliegen.

Antonietta Cipollini

(Wordt vervolgd)

 (Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)



30/11/2018

 
Website van de missionaire Gemeenschap Redemptor hominis