Italiano Español Nederlands Français
Home arrow Missionaire en spirituele profielen arrow De glans van de heilige jongeren/2
Afdrukken Verzenden naar een vriend

Missionaire en spirituele profielen
 


 

DE GLANS VAN DE HEILIGE JONGEREN/2

De tweeëntwintig martelaren van Oeganda en de
Synode over de jongeren


 


De gewetensvrijheid

Behalve de kracht van hun geloof is de wil om de vrijheid van het eigen geweten te bevestigen ten overstaan van de tot dan toe onbetwiste absolute macht van de koning een ander aspect geweest dat door de heiligverklaring van de als martelaar gestorven jongeren op de voorgrond is geplaatst.

Joseph Mukasa is het eerste en meest lichtende voorbeeld van gewetensvrijheid. Hij was een door de koning zeer geachte raadgever, maar durfde tegen hem moedig te zeggen dat hij de afvaardiging van de Anglicaanse missionarissen die met hun eerste bisschop, Hannington, naar zijn hof waren gekomen, niet moest doden. Hij verweet het hem vervolgens dat hij het had gedaan, hem eraan herinnerend dat zijn vader zich niet met deze misdaad zou hebben bezoedeld. De koning, die ook door de intriganten aan zijn hof slecht was geadviseerd, was er intussen van overtuigd dat de christenen hem wilden onttronen.

Joseph, de onverschrokken apostel, werd gevangengezet om zijn onafhankelijke geest en werd op 15 november 1885 de eerste martelaar.

Alvorens te sterven zei hij tot zijn beul: "Bind me niet vast. Hoe zou ik die voor God ga sterven, kunnen vluchten?". Via dezelfde beul zond hij ook een boodschap aan de koning: "Zeg aan Mwana dat ik hem van harte vergeef dat hij mij zonder schuld van mijn kant heeft gedood. Maar je moet voor hem hieraan toevoegen dat ik hem sterk aanraad berouw te hebben, omdat hij, als hij geen berouw heeft, zich hiervoor zal moeten verantwoorden voor de troon van het oordeel van God". Hij werd onthoofd en vervolgens verbrand. Hij was 26.

Maanden later brachten ook Charles Lwanga, Kizito en de andere jonge pages aan het hof het gezag van de koning in moeilijkheden, die van hen vroeg de christelijke principes te verraden door op zijn homoseksuele voorstellen niet in te gaan.

Zij hadden behoord tot de meest efficiënte bedienden overeenkomstig het traditionele, volgzame respect voor het gezag van de koning, maar zij konden het niet accepteren hun in Christus herboren geweten te verraden.

Ondervraagd door de koning, gingen Charles Lwanga en Kizito om hun positie ten overstaan van de hoofden te bepalen hand in hand aan de zijde van de "mensen die bidden", de christenen, staan, zo bereid om te sterven en gevolgd door de andere pages.

Vriendschap

De schoonheid van deze vriendschap en solidariteit in de Heer tussen Charles Lwanga, Kizito en de andere jongeren dient te worden onderstreept. Zij trokken samen op en nodigden uit op trekken, hand in hand in trouw aan de Heer.

Charles Lwanga hield hen "bij de hand" en als catechist doopte hij 's nachts in de gevangenis de catechumenen, onder wie Kizito. Ten slotte gaf hij hun een getuigenis van heldhaftig geduld gedurende de martelingen die hem werden verbeten aangedaan. Daarom is hij door Pius XI tot beschermheilige van de jeugd van Afrika benoemd.

Die vriendschap was echter gebaseerd op een persoonlijke geloofskeuze. Geen compromis was acceptabel voor het geweten van deze jongeren met een onwankelbaar geloof.

Een van hen, Mbaga Tuzinde, zoon van de eerste beul, had aan de dood kunnen ontkomen: zijn familie smeekt hem onder tranen zich te verbergen en het geloof af te zweren.

De jonge Mbaga weigerde echter gespaard te blijven en verenigde zich met de andere veroordeelden, waarbij hij zijn familie verklaarde dat hij nu alleen aan God, als Vader, gehoorzaamde.

Zijn vader vroeg toen dat men hem toen de dood oplegde die "de dood van de vrienden" werd genoemd, een klap met een stok in de nek die de doodstraf van het vuur in het volle bewustzijn vermeed. Vervolgens werd Mbaga samen met de anderen verbrand.

Zij stierven allen, omgeven door de vlammen, met de gebeden op hun lippen, God aanroepend. De beulen waren verbaasd over hun kalmte[1]. In feite bemoedigden de jongeren elkaar; de laatste woorden van Kizito waren: "Tot ziens, vrienden, wij zijn op weg"[2].

Het voorbeeld van de voor heel de Kerk actuele gewetensvrijheid van de martelaren heeft in Oeganda een nieuwe cultuur doen ontstaan: hun onwankelbaar geloof is daarom nog steeds een aansporing voor de christelijke leken in Afrika[3].

Vormen tot verantwoordelijkheid

Na deze overwegingen kunnen wij beter het belang begrijpen van de vorming van de jongeren tot gewetensvrijheid die zich voegt bij verantwoordelijkheid[4].

Hieraan ligt het beschouwen ten grondslag van de handelwijze van de Heer die in dialoog met de Vader in de eenzaamheid van zijn geweten ook de moeilijkste en pijnlijkste beslissingen heeft genomen, zoals die in de Hof van Olijven[5].

Het geweten vormen zal dan voor de jongeren betekenen bij Christus, "Weg, Waarheid en Leven" naar school gaan en het relativisme en de slavernij van de hartstochten en de genoegens, van de eigen belangen en gemakken van het ogenblik overwinnen om te kiezen voor het goede en de waarheid, herkend en gekozen in de eigen vrijheid en verwezenlijkt met wilskracht en offer[6].

De kracht, de moed van het geloof, gesteund door het gebed, de vrijheid, de keuze overeenkomstig het geweten, de vriendschap en solidariteit in de Heer, dat zijn de nog steeds actuele aspecten van het leven en de marteldood van de Oegandese jongeren die wij voor de Kerk in Afrika en alle jongeren naar voren hebben willen halen in deze tijd van synodale reflectie.

Vandaag deze als martelaar gestorven jongeren van Oeganda eren, wil voor de Kerk zeggen tegen de stroom in weten te gaan en de jongeren het ideaal van de heiligheid, het hart van het evangelie en zijn zaligheden, voorhouden[7].

De martelaren van Oeganda nodigen ten slotte allen uit met elan terug te keren naar de liefde van Christus, een liefde die de dood heeft uitgedaagd en overwonnen.

Antonietta Cipollini

 (Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)




[1] Vgl. F. Marion, Nouveaux saints africains. Les vingt-deux martyrs d'Uganda, Éditions Ancora, Milano, 1964, 33 vv.

[2] A. Shorter, Kizito, in Dictionnaire biographique des chrétiens d'Afrique, in www.dacb.org/fr/stories/uganda/kizito. De auteur verwijst daar naar een belangrijke bron: J.F. Faupel, African Holocaust, St. Paul's publications Africa, Nairobi 1984.

[3] Vgl. M. Ssekamanya, Les martys de l'Ouganda, modèles de vie chrétienne pour les laïcs, in Le futur du christianisme en Afrique et dans le monde. IIIe Rencontre continentale Africaine du Forum International d'Action Catholique, Lugazi: Ouganda. Actes, in www.catholicactionforum.org/wp-content/uploads/2015/09/FR_AttiLugazi2006_low.pdf, 24-30.

[4] Het Instrumentum laboris benadrukt de centrale rol van het geweten, vgl. IL 117.

[5] Vgl. IL 117.

[6] Vgl. IL 115-116.

[7] Vgl. GE 65 vv.




02/11/2018

 
Website van de missionaire Gemeenschap Redemptor hominis