Missiologie voor iedereen/1
|
Tijdens de oktobermaand nodigt de Kerk ons uit niet alleen tot concrete initiatieven van missionaire solidariteit, maar ook en vooral tot het nadenken over de actualiteit en de inhoud van de missie als haar specifieke opdracht. Toch is eigenlijk niet alleen de Kerk in haar geheel tot de missie geroepen maar ook iedere christen als zodanig.
"De missie is een kwestie van geloof; zij is een nauwkeurige graadmeter voor ons geloof in Christus en in zijn liefde voor ons" (Redemptoris missio, 11).
We zullen daarom het thema van de missie uitdiepen door de paden te volgen van de katholieke missiologie die, als theologische vak, ons helpt de grondbeginselen van de christelijke actie te verhelderen.
|
HET 'DISCOURS' OVER DE MISSIE
Het woord 'missiologie' (voor sommigen ook missionologie) betekent naar zijn etymologie 'discours over de missie'. Men kan het ook verwoorden met 'theologie van de missie' of 'missionaire theologie', omdat dit 'discours', of reflectie, in het geloof thuishoort en daaruit voortvloeit.
Hier zullen we spreken over de katholieke missiologie die zich door enkele trekken van de protestantse of van de orthodoxe onderscheidt.
Bij de missiologische onderwerpen horen vakken als de bijbelse missionaire theologie, de systematische missietheologie, de missiegeschiedenis, de missieaardrijkskunde met statistische gegevens, het missionair recht, de studie van de fenomenologie en van de theologie van de godsdiensten, de missionaire catechese, de sociale en culturele antropologie, de missiespiritualiteit, de inculturatietheologie en de pastorale theologie die verschillende continentale sectoren kan betreffen.
De samenstelling van het academisch curriculum van de universitaire faculteiten of van de instituten voor missiologie is in verschillende landen dikwijls veranderlijk omwille van haar wezenlijke nood zich aan de uitdagingen aan te passen die de Kerk in een snel evoluerende wereld trotseert. Ook de plaats van de missiologie als wetenschap of vak binnen de theologie wordt ter discussie gesteld.
In onze missiologische reis gaan we een nauwkeurige route kiezen waarvan we hier de redenen willen uiteenzetten.
Voor een katholiek is het woord van God, gelezen in verbondenheid met de Kerk, het voornaamste referentiepunt. De katholieke redeneertrant neigt naar het niet uitsluiten, naar de eenmaking van de elementen die meespelen zoals de Heilige Schrift en de Kerkelijke Overlevering (of Traditie), de genade Gods en de menselijke vrijheid, Christus en de Kerk, het geloof en de rede, de eenheid en de verscheidenheid, het menselijke en het goddelijke. We verkiezen daarom ervoor de bijbelse grondslagen van de missie te benaderen binnen de fundamentele theologie van de missie. Een gezonde theologie verenigt altijd Bijbel en Traditie en ook voor onze lezers zal het een duidelijkere weg worden die enkele schriftuurgegevens met het oog op het heden interpreteert.
Er is ook een andere reden. In onze reflectie zouden we, voornamelijk, het belang van en de nood aan de missionaire dimensie van de Kerk willen helpen begrijpen. Het woord 'missie' was en is nog altijd veelbesproken. Het heeft veelvoudige en soms ook dubbelzinnige betekenissen. Uitgaande van de systematische theologie van de missie zullen geleidelijk aan de verschillende betekenissen van het woord ‘missie' naar voren komen. Zo zal het voor de lezer gemakkelijker worden op een directere en concretere wijze begrijpen welke de waarde is van zo'n veelzijdig woord.
Het woord 'missie' is de vertaling van het Latijn missio dat uit het werkwoord mittere komt dat 'sturen/uitzenden' betekent. In directe zin verwijst het naar het uitzenden van één of meer personen om een taak te vervullen. In afgeleide zin kan het zowel de uitgezonden personen aanduiden als het voorwerp en ook de bestemming van de zending, alsook de eigenheid of het resultaat daarvan. Niettemin heeft het woord, in de kerkgeschiedenis, een bepaalde, veel ruime betekenis aangenomen die in het bijbelse woordenboek met de hulp van andere uitdrukkingen vertaald is. Het is inderdaad opmerkelijk dat het zelfstandige naamwoord missio, in de tekst van de Vulgata, de officiële Latijnse versie van de Heilige Schrift, als zodanig niet voorkomt. Toch drukt het een idee en een werkelijkheid uit die niet alleen goed aanwezig zijn in de bijbel, maar zelfs de wezenlijke zijnsrede daarvan zijn. Dat zullen we zien in de volgende uitdiepingen.
We dienen rekening te houden met het feit dat dat woord in de loop van de tijd een bepaalde theologische betekenis heeft aangenomen die de vrucht is van een ontwikkeling van de reflectie over het begrip missie.
Mariangela Mammi
16/10/09
|
Missiologie voor iedereen 