Leven van de missies - Kameroen/21
 

EENHEID IN VERSCHEIDENHEID

De uitdagingen bij de verzoeningen in Obeck ^(*)

De tweede algemene vergadering van de synode voor Afrika heeft de christenen aangespoord om zich in te zetten voor verzoening, rechtvaardigheid en vrede. Met de christenen van Obeck hebben we ons gebogen over het thema verzoening. We willen dit thema verdiepen omdat het ons nauw aan het hart ligt. We worden in onze parochie immers geconfronteerd met een grote pluraliteit en voelen ons daardoor uitgedaagd om te zoeken naar eenheid in deze verscheidenheid.

Dagelijks worden we geconfronteerd met verscheurende spanningen als gevolg van etnische en religieuze verschillen, van magische praktijken, van familiale conflicten en van de ontelbare onzekerheden van het leven. Daarom hebben de gelovigen dit initiatief met open armen ontvangen.

Alle parochianen worden betrokken: de kinderen die als jaarthema kozen:'Vrienden van de rechtvaardigheid, laten we ijveren voor verzoening en vrede'; de jongeren die in het kader van dit thema onlangs de minderjarige gevangenen van de stedelijke gevangenis ontmoetten en in Yaoundé deelnamen aan een denkdag samen met de jongeren uit de hoofdstad.

De verantwoordelijken van de basisgroepen en -gemeenschappen die een inbreng hadden tijdens een bijeenkomst van de School voor de vorming van leken: zij proberen christelijke gezinnen te bezielen en zij willen zich vanuit het christelijke geloof laten boetseren door haar boodschap van verzoening.

De tragiek uit het dagelijks leven

Verzoening kan niet herleid worden tot een menselijke strategie. Daarvan zijn we ons duidelijk bewust, zeker in het licht van de tragische situaties waarmee we dagelijks geconfronteerd worden.

Ik denk aan Fabrice, een jongeman van twintig jaar die goed gekend is in de parochie. Hij werd, voor een ogenschijnlijke futiliteit, met een dolk doodgestoken door zijn jonger broertje. Het ging namelijk om een ruzie over een doos met hydraterende crème. Deze ruzie heeft echter een onderliggende onbewuste wrok doen ontvlammen. De familie gaat nu gebukt onder het verdriet om een zoon die begraven is en zijn broer die in de gevangenis zit. Zwaar echter weegt op deze familie ook de angst voor de vervloeking waarvan zij zich, volgens de traditionele geloofsovertuigingen, moet bevrijden door eindeloze zuiveringsrites.

Ik denk ook aan Hermine, een jonge vrouw wiens familie verscheurd dreigt te raken door interne jaloezie, door doodsbedreigingen en bedreigingen van tovenarij. Zij heeft zonder resultaat al veel geld uitgegeven aan verschillende zieners. Nu heeft ze besloten haar christelijk geloof serieus te nemen en van daaruit de situatie onder ogen te zien. Ze heeft zich daarom ingeschreven voor de lessen van onze School voor leken. Ze volgt er nu regelmatig de lessen.

Tegenover zulke drama's relativeer ik als herder mijn moraliseringen en interventies. Enkel het Woord van God dat met een open hart ontvangen wordt, kan licht geven in de duisternis waarin veel gelovigen leven.

Vertrekken vanuit het Woord

Tijdens de ontmoeting met de verantwoordelijken voor de basisgroepen en - gemeenschappen bleven we speciaal stilstaan bij de Brieven van Paulus. De gelovigen werden in het bijzonder getroffen door de overeenkomsten tussen de situatie in de gemeenschappen die door Paulus werden gesticht en deze in Obeck.

Mbalmayo is een van de zeldzame industriële centra van Kameroen. Zijn ondernemingen voor het bewerken van hout hebben vanaf de jaren zestig gezinnen uit het hele land aangetrokken. Velen hebben zich in Obeck gevestigd. Omdat er daar moerassige gronden zijn, was dat de enige door de autochtone bevolking vrijgelaten plaats. Het ongezonde milieu, het dicht op elkaar wonen en de onzekerheden van het leven zijn er de oorzaak van dat in de families de problemen, de moeilijkheden en de jaloezie zich gemakkelijk kristalliseren in haat en wrok. Het vredevol samenleven wordt er eveneens bemoeilijkt door de verschillende etnische groepen en de piepkleine huisvesting.

De gelovigen van Obeck hebben geen enkele moeite om de uitdaging tot vredevol samenleven te begrijpen die er leeft in de kosmopolitische steden Korinthe en Efese. Het is daar dat Paulus het onderwerp verzoening ter sprake bracht. Dit wordt in zijn volheid gerealiseerd door Jezus die door zijn dood en verrijzenis de mensen weer verzoende met God en met elkaar (vgl. 2Kor 5,17-19). Christus is onze vrede omdat Hij met zijn dood de heidenen en Joden één heeft gemaakt, de muur van vijandschap ertussen heeft afgebroken (vgl. Ef 2,14).

In Mbalmayo krijgt Obeck de bijnaam 'mystieke wijk' omdat er zoveel traditionele genezers wonen die deskundig zijn in het beschermen van het slechte lot en omdat er zoveel religieuze bewegingen zijn. Deze laatste rijzen als paddestoelen uit de grond omdat ze de bevolking een gevoel van veiligheid geven in de strijd tegen de slechte geesten.

Deze situatie is analoog aan die in de stad Kolosse waar, ten tijde van Paulus, de christenen beangstigd waren door het gnostisch geloof dat beweerde dat de schepping bevolkt is met geesten. Paulus reageert hierop door te zeggen dat Christus boven alle hemelse machten staat. Door zijn kruisdood en verrijzenis is Hij de alleenheerser over de nieuwe wereld. Alle krachten worden aan Hem ondergeschikt. De christen mag dus geen slaaf zijn van een angst die de mensen verdeelt. Wie zich aan Christus toevertrouwt, wordt zelf teken van verzoening (vgl. Kol 18-22).

Verdieping van het geloof

Tijdens het debat dat volgde op de les kwamen enkele vragen rond vergeving aan bod. Vergeving kan niet herleid worden tot een vredescompromis. Zij eist waarheid en erkenning van de verantwoordelijkheid over zijn daden. Zelfs indien ze gepaard gaat met de pijn die ervaren wordt als de verzoening niet aanvaard wordt, gaat vergeving vooraf aan vrede omdat zij bekering en eerherstel bevordert.

Vergeving werd gezien als een essentiële dimensie van rechtvaardigheid. Menselijke rechtvaardigheid is immers altijd kwetsbaar, begrensd en beperkt door egoïsme; vergeving vervolledigt en verdiept ze. Als christenen zijn we uitgenodigd toe te treden tot een hogere vorm van rechtvaardigheid: de rechtvaardigheid van degene die, ongeacht de situatie, zich meer schuldenaar voelt dan schuldeiser omdat hij meer ontvangt dan hij verdient of hoopt te krijgen.

De deelnemers begrepen de grootheid van Paulus: hij is erin geslaagd zijn theorie van de verzoening uit te bouwen te midden van de zware moeilijkheden die het bestaan van de christelijke gemeenschappen bedreigden.

Daarom benadrukten ze het belang van het verdiepen van het geloof. Alleen zo kunnen ze op een authentieke manier in hun familie en in de buurt waarin ze leven de uitdaging van de parochie Obeck beleven: eenheid in verscheidenheid.

Franco Paladini