Italiano Español Nederlands Français
Home arrow Kennismaking met het godgewijde leven ▸ arrow Kennismaking met het godgewijde leven/8. De raden van de Heer
Afdrukken Verzenden naar een vriend
 

Kennismaking met het godgewijde leven/8



DE RADEN VAN DE HEER


De evangelische raden van kuisheid, armoede en gehoorzaamheid zijn een voorstel van Christus als vriend en leermeester, die geen bevel uitvaardigt, maar een goede raad geeft.

Zij vormen het gemeenschappelijke fundament van de godgewijde gemeenschappen, die deze raden toepassen volgens het charisma van de verschillende religieuze families.

Dit fundament, dat op cruciale wijze de roeping van de godgewijde personen kenmerkt, willen we verder uitdiepen.

In een vorig artikel hebben we duidelijk gemaakt dat de evangelische raden een gave en een weerspiegeling zijn van de  relaties binnen de Drievuldigheid. De kuisheid is de weerspiegeling van de liefde die de goddelijke personen verbindt; de armoede is de uitdrukking van de totale overgave waaraan zij zich wederzijds overgeven. De gehoorzaamheid is een uitdrukking van de afhankelijkheid in het beantwoorden van de wederzijdse liefde, in een verhouding van zoon tot vader, en niet op een slaafse manier[1].

In de Drievuldigheid wordt alles ontvangen, aanvaard, teruggegeven. Alles wordt beleefd in perfecte armoede, in oneindige liefde, in totale afhankelijkheid en vrijheid. De goddelijke personen zijn de oorsprong, het model en de kracht van de handelingen die de evangelische raden willen bepalen.

Door een kuis, arm en gehoorzaam leven op zich te nemen in zijn aards bestaan, heeft de Heer enkel de werkelijkheid willen zichtbaar maken die hij altijd al heeft beleefd binnen de Drievuldigheid, in zijn eeuwige houding tot de Vader, in de eenheid van de Geest.

Raden die aan allen worden voorgehouden

De evangelische raden beoefenen betekent dus deelname aan het leven van de Drievuldigheid. Het verwijst naar een essentieel theologische werkelijkheid, alvorens zich te transformeren in een morele weg met enkele te volgen regels.

De documenten van het Leergezag overstegen een zuiver ascetisch-moraliserende visie van de raden en hebben de dimensie van de gave erin steeds duidelijker naar voor doen komen. Door de evangelische raden te beoefenen, beleeft de godgewijde persoon zeer intens het drievuldig en christologisch karakter dat heel het christelijk leven kenmerkt[2].

De evangelische raden worden aangeboden aan alle gedoopten en niet alleen aan de godgewijde personen. Inderdaad, we zijn allen geroepen te delen in het goddelijk leven. De traditionele stelling die voorhoudt dat er twee wegen zouden bestaan,- die van de "voorschriften" of geboden, verplicht voor allen, en die van de "raden", enkel voorgesteld aan enkelen -, werd nauwkeuriger gepreciseerd door de huidige theologische ontwikkelingen.

Het begrijpen van de "voorschriften", als de minimale verplichting om gered te worden, en de "raden", als iets facultatiefs, zou ertoe leiden bij de gelovigen een onderscheid te maken tussen enerzijds de "ondergeschikten", aan wie men de wet moet opleggen, en anderzijds de "vrienden" aan wie men enkel enige raadgevingen moet voorstellen. De evangelische raden kenmerken echter heel het christelijk leven.

Het Tweede Vaticaans Concilie heeft de evangelische raden hun noodzakelijke centrale plaats teruggegeven. Hoofdstuk V van Lumen Gentium, over "De algemene roeping tot heiligheid in de Kerk", nodigt de gelovigen uit de heiligheid en de volmaaktheid van de eigen staat te zoeken in de geest van de evangelische raden. Alle gelovigen moeten rechtstreeks hun eigen gemoedsgesteldheid richten, de geest van de evangelische armoede beoefenen, de kerkelijke autoriteit gehoorzamen en voorrang geven aan de vereisten van het Rijk van God[3].

Uiteraard zijn het huwelijk, het bezit van vergankelijke goederen en het beoefenen van de eigen vrijheid goede waarden voor wie gedoopt zijn, maar het is noodzakelijk niet te vergeten dat de dynamiek van het Rijk Gods er steeds toe aanzet alle menselijke werkelijkheden te overstijgen.

Evangelische raden als levensproject

Ongetwijfeld wordt niet van allen gevraagd dat ze de evangelische raden daadwerkelijk en standvastig in praktijk omzetten[4]. Dit vereist een bijzondere roeping en charisma.

De godgewijde personen hebben deze oproep en deze gave ontvangen. De evangelische raden worden omgevormd in hun levensproject, en opgenomen met de eigen modaliteiten en met een bijzondere radicaliteit, tot navolging van Christus. Voor Hem waren kuisheid, armoede en gehoorzaamheid geen geïsoleerde momenten van zijn leven, maar de gebruikelijke manier om zijn totale overgave aan het plan van de Vader te kennen te geven en om zijn zending van Verlosser te verwezenlijken.

Toch moeten de evangelische raden altijd beschouwd worden als middelen en niet als doel, omdat het doel, d.w.z. de christelijke perfectie, voor iedereen in de liefde ligt, in de liefde tot God en tot de naaste. De raden zijn bijzonder doeltreffende instrumenten om deze doelstelling na te streven, daar ze de hinderpalen tot het bereiken ervan, wegnemen.

Wie het op zich neemt de evangelische raden te volgen, zonder deze echt te beleven, zou afstand doen van werkelijke en belangrijke waarden, zonder ervoor grotere in de plaats te krijgen, en hij zou zich in een gevaarlijke leegte bevinden, met rampzalige gevolgen[5].

Het aanvaarden van evangelisch raden als een levenswet, betekent niet het stellen van een eenmalige daad, een keuze maken voor eens en altijd, maar wel een lange weg afleggen waarbij men deze keuze voortdurend moet vernieuwen.

Christus heeft de mens niets voorgelogen over de pijnlijke en zuiverende aspecten die de liefde meebrengt. Hij nodigt zijn volgelingen uit ze niet te verdragen, maar ze vrijwillig te omarmen. Er is slechts één perspectief voor wie Hem volgt: het perspectief dat leidt naar het kruis, de redding voor de mensheid. Naar die dimensie oriënteren de evangelische raden ons, en ze doen ons leven in het perspectief van de verlossing, met de noodzaak van de dood die deze verlossing vereist[6].

De leer en de voorbeelden van de Heer

De theologen van het godgewijde leven hebben vaak gediscussieerd over het Bijbelse fundament van de evangelische raden[7]. Het Concilie verkiest uitdrukkelijk te verwijzen naar de leer en de voorbeelden van Christus[8].

De verwijzing naar 'drie' raden, dat uitdrukkelijk voorkomt vanaf de 12de eeuw, werd soms weerlegd door auteurs die menen dat er meer waren. Het Tweede Vaticaans Concilie schrikt er niet voor terug de traditionele triade te gebruiken die synoniem is van totaliteit. Dit is niet restrictief, noch arbitrair, maar het is een formule om alles uit te drukken wat de menselijke persoon uitmaakt en bepaalt, in zijn bekwaamheid tot beminnen en bemind worden (kuisheid), in zijn bekwaamheid vrij het eigen leven uit te bouwen (gehoorzaamheid) en in zijn verlangen de goederen van deze wereld te bezitten en te gebruiken (armoede).

Inderdaad, de elementen hiervan zijn niet te scheiden; de ene raad kan niet bestaan zonder de andere. De evangelische raden worden in hun geheel geëerbiedigd of in hun geheel afgewezen. Dus kunnen we niet zeggen dat we wel in armoede leven, maar er niet in slagen de gehoorzaamheid of de kuisheid te beleven.

De evangelische raden worden door de godgewijden beoefend volgens het charisma van hun religieuze families, met een eigen kleur en specifieke connotatie. Ze komen tot uitdrukking in hun levensstijl, in hun spiritualiteit en in hun apostolaat.

Zij worden binnen de religieuze instellingen tot uitdrukking gebracht samen met een aantal juridische verbintenissen, met name de geloften en andere gewijde banden[9]. Maar men mag deze laatsten niet verwarren met de evangelische raden, - zoals vaak gebeurt -, die een veel grotere draagwijdte hebben. De raden hebben een trinitaire dimensie en zijn een goddelijke gave, terwijl de geloften en de andere verbintenissen op een meer beperkte wijze de verplichtingen uitdrukken die inherent zijn aan de kuisheid, de armoede en de gehoorzaamheid waartoe de leden van rechtswege verbonden zijn, doordat ze tot de instelling behoren.

Het is belangrijk achtereenvolgens de nieuwe betekenis te begrijpen die Christus aan de kuisheid, de  armoede en de gehoorzaamheid gegeven heeft.

Silvia Recchi



________________________

[1] Vgl. Vita consecrata, 21.
[2] Vgl. Vita consecrata, 21.
[3] Vgl. Lumen gentium, 42.
[4] Vgl. Evangelica testificatio, 8.
[5] Vgl. A. Pigna, Consigli, in Dizionario Enciclopedico di SpiritualitàA cura di E. AncilliI, Città Nuova, Roma 1990, 612.
[6] Vgl. H. Böhler, I consigli evangelici in prospettiva trinitaria. Sintesi dottrinale, San Paolo, Cinisello Balsamo (MI) 1993, 225.
[7] De auteurs erkennen dat de raad van kuisheid een duidelijker evangelisch fundament heeft (1Cor 7, 25-26; Mt 19, 10-12). Voor de armoede wordt het verwezen naar Mt 19, 16-22. Het is moeilijker een rechtstreekse verwijzing naar de gehoorzaamheid te vinden.
[8] Vgl. Lumen gentium, 43; Perfectae caritatis, 1.
[9] Naast de geloften kunnen andere gewijde verbintenissen bestaan uit de "beloften", de "eedaflegging", enz.




05/05/2010

 
 
Website van de missionaire Gemeenschap Redemptor hominis