Italiano Español Nederlands Français
Home arrow Interviews arrow Interviews/16. Madeleine Delbrêl en het mooie schandaal van de naastenliefde
Afdrukken Verzenden naar een vriend

Interviews/16





MADELEINE DELBRÊL EN HET MOOIE SCHANDAAL

VAN DE NAASTENLIEFDE

  Interview met Gilles François, postulator in het
zaligverklaringsproces


 

Gilles François is een priester van het bisdom Créteil in Frankrijk. Geboren in 1955, is hij in 1983 priestergewijd. Na lange tijd pastoor te zijn geweest is hij op het ogenblik directeur van het Seminarie Saint-Sulpice d'Issy-les-Moulineaux bij Parijs. Hij is coördinator van de publicatie van de voltallige werken van Madeleine Delbrêl en postulator in het proces van haar zaligverklaring.

Wij hebben Gilles François kort geleden leren kennen in Kameroen ter gelegenheid van de  bisschopswijding van de nieuwe bisschop van Mbalmayo, mgr. Joseph-Marie Ndi-Okalla.

Tijdens een gesprek met hem in die dagen heeft hij op ons zijn passie voor de spirituele figuur van Madeleine Delbrêl overgedragen en hebben wij hem derhalve enkele vragen ter verdieping gesteld.

Wij vermelden enkele biografische gegevens over Delbrêl. Geboren op 24 oktober 1904 in Mussidan in de Dordogne, verhuist Madeleine in 1916 met het gezin naar Parijs; met 15 jaar verklaart zij zich strikt atheïstisch. Vervolgens "vindt zij met twintig jaar als dichteres en kunstenares God en wil voortaan het absolute van het evangelie beleven te midden van de armen en de niet-gelovigen. In 1933 verhuist Madeleine om met metgezellinnen te leven in Ivry (Val-de-Marne) te midden van een bevolking van arbeiders die ‘iedere herinnering aan het christendom heeft verloren'. Zij sterft op 13 oktober 1964 gedurende een zitting van het Concilie waaraan zij een inspirerende bijdrage had geleverd. Haar geschriften vinden een steeds grotere weerklank"[1].

Onze website is al blijven stilstaan bij Madeleine door middel van een missionaire interpretatie van haar werken. Madeleine Delbrêl is steeds meer bekend geworden dankzij de Vereniging van haar vrienden[2] en door het systematische werk dat betreffende haar geschriften is gedaan en dat het mogelijk heeft gemaakt vooruitgang te boeken in het zaligverklaringsproces.

   

   

* Kunt u ons als postulator zeggen hoever men is met het zaligverklaringsproces van Madeleine Delbrêl en wat de moeilijkheden zijn die men is tegengekomen?

Wij zijn in de Romeinse fase; dat wil zeggen dat het proces goed vordert.

De positio wordt gedrukt. De historici hebben hun oordeel gegeven. Spoedig zullen wij ook het oordeel ontvangen van de door het Vaticaan gedelegeerde theologen over de heldhaftigheid van de deugden van Madeleine. De moeilijkheden die men is tegengekomen, vloeien hoofdzakelijk voort uit het feit dat de eerste stappen in de procedure gebaseerd waren op een te onvolledige kennis over Madeleine. Nous autres, gens des rues (Wij mensen van de straat) en La joie de croire (De vreugde van het geloven), gepubliceerd respectievelijk twee en vier jaar na de dood van Madeleine, zijn bloemlezingen, uitstekend om een voorproefje van haar werk te geven, maar te "uitgelezen" om het geheel van het leven en het denken van Madeleine te doen begrijpen.

* U hebt de publicatie van al haar werken gevolgd. Kunt u ons iets zeggen over dit zo belangrijke werk? Wat zijn de kenmerken van haar profiel die u het belangrijkste vindt?

Het avontuur van de publicatie van de complete werken van Madeleine Delbrêl, begonnen door pater Bernard Pitaud in 2000, wilde op systematische wijze de toegang tot het geheel van het werk mogelijk maken. Dat heeft het mogelijk gemaakt het zaligmakingsproces weer op te nemen.

Pater Bernard Pitaud meent terecht dat methode en nauwgezetheid een dienst aan het geestelijk leven zijn. Sinds deze nieuwe impuls, zijn veel dingen duidelijk geworden, in het bijzonder haar beroepsmatig activiteit als maatschappelijk werkster, maar ook de wijze waarop Madeleine lijden en vreugde sterk met elkaar verbond, juist zoals het evangelie dat doet; en ook de wijze waarop zij onder de mensen was zonder de originaliteit van het geloof te verliezen, dat "vreemd aan de wereld is" en van God komt; het bewustzijn dat zij van het geloof had, een vrije gave van God die men absoluut krijgt als een gave, maar die te vaak blijft steken in bepaalde christelijke gewoontes; haar gevoel voor de roeping van ieder; en ook nog haar diep christelijke, dat wil zeggen vlees geworden en praktische mystiek. En veel andere aspecten...

* Madeleine heeft de ervaring van het atheïsme gekend, vooral persoonlijk en vervolgens in de context waarin zij gekozen heeft haar christelijk engagement te beleven. Wat kan vandaag haar "apostolische liefde" zeggen tegen een wereld die steeds meer leeft, alsof God niet bestond?

Madeleine bezat de kunt, het vermogen en de humor om de omstandigheden op hun kop te zetten. Zo zegt zij bijvoorbeeld wat atheïsten betreft, dat wat belangrijk is, het zaaien van twijfel in hun atheïsme is.

Ik zou vooral haarzelf willen citeren, wanneer zij ertoe uitnodigt:

"Eilandjes te zijn waar God woont. God van een plaats te verzekeren. Vóór alles toegewijd te zijn aan de aanbidding. Het mysterie van het goddelijk leven op ons te laten drukken, totdat wij erdoor worden verpletterd. In de duisternis van de universele onwetendheid zich bewust te worden van God.

Weten dat een heilbrengende daad bij uitstek hierin is gelegen: geloven aan de kant van de wereld, hopen voor de wereld, liefhebben voor de wereld. Weten dat een minuut van het leven vol geloof, ook zonder enig handelen, een vitale kracht bezit die al onze povere menselijke gebaren niet zouden kunnen vervangen"[3].

* In uw boek over de barmhartigheid volgens Madeleine Delbrêl[4]., herneemt u haar benadering van het maatschappelijk engagement van de christenen met het oog op een diepere "revolutionaire barmhartigheid". Wat is vandaag de bijdrage die haar voorbeeld in deze zin kan leveren aan de nieuwe evangelisatie van Europa?

"Revolutionaire barmhartigheid" wil vóór alles zeggen dat wij steeds door nieuwe ellende zullen worden overwonnen; datgene waarin al door solidariteit, hulp, edelmoedigheid is voorzien, zal altijd onvoldoende zijn, of na een bepaalde tijd niet meer van toepassing zijn. Dan zal er altijd behoefte zijn aan "het mooie schandaal van de naastenliefde", dat de gevestigde ideeën en de goede manieren aan het wankelen zal brengen.

Wat meer is, ik zou zeggen dat Madeleine een ware dynamiek aandraagt en zo niet alleen vooruitloopt op het Jubileum van de barmhartigheid, dat wij pas hebben meegemaakt, maar ook op het kenmerk van dit "teken" van de tijd dat de barmhartigheid is[5].

Madeleine zegt in verband hiermee:

"Van God kunnen wij alleen maar barmhartigheid ontvangen. Ook op de ogenblikken die wij als het meest bijzonder beschouwen, is men alleen christen in de mate waarin men de barmhartigheid van God aanvaardt.

Deze barmhartigheid wortelt in ons, gaat niet van ons weg; zij herschept ons en blijft niet inactief, leeft en is werkzaam door ons.

In de mate zelf waarin deze barmhartigheid ons heiligt, ons vergeeft, kan zij niet bij ons stoppen, heeft zij geen rust, als zij ook in ons geen daden voortbrengt die barmhartigheid zijn. Zij maakt ons op onze beurt barmhartig"[6].

Dat is werkelijk een echte revolutie.

* Volgens Madeleine is het voor een christen onmogelijk aan de rand van het leven van de mensen te blijven staan juist op grond van de aanwezigheid van de liefde van God in ons. Kunt u de band uitdiepen die er voor Madeleine bestaat tussen een persoonlijke relatie met Christus en een zending?

Christus is de gezondene van de Vader. Hij zegt het zelf: "Zoals de Vader Mij gezonden heeft, zo zend Ik u" (Joh. 20, 21). Als ik een persoonlijke relatie met Christus heb, "doet hij mij scheep gaan" in zijn zending bij iedere mens. "God heeft zijn Zoon niet naar de wereld gezonden om de wereld te oordelen, maar opdat de wereld door Hem zou worden gered" (Joh. 3, 17).

Madeleine zegt het op haar manier: "Of wij het willen of niet, wij worden ingescheept in het grootste schip van de wereld: het Schip van de Kerk. Zij verduidelijkt dat de wind die er waait, de Kerk brengt naar wat niet de Kerk is"[7].

* Het christendom wordt vaak in een individualistische vorm beleefd; hoe verwijst Madeleine Delbrêl ons daarentegen naar de dimensie van gemeenschap, naar het belang van persoonlijke relaties, van ontmoetingen die haar geloof en gebed hebben gevoed?

In Madeleine Delbrêl zelf zijn twee zeer sterke dimensies aanwezig: die van de eenzaamheid en de ontmoeting, die volgens haar een broederlijk leven vormen.

Eenzaamheid, omdat het geloof, beleefd te midden van een geseculariseerde wereld, altijd iets bijzonders en onverwachts heeft; eenzaamheid, omdat God ons geheel en exclusief wil! Ontmoeting, omdat wij door Hem voor elkaar zijn geschapen. In die zin nodig ik ertoe uit haar bekende, in 1938 geschreven Nous autres, gens des rues (Wij mensen van de straat)[8] en ook Le beau scandale de la charité (Het mooie schandaal van de naastenliefde) opnieuw te lezen[9].

* Dank u voor deze gedachtewisseling en het grote werk dat is volbracht om het allen mogelijk te maken Madeleine Delbrêl en haar kostbare bijdragen aan de Kerk te leren kennen en meer op prijs te stellen.

(Verzorgd door Antonietta Cipollini)

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)





[1] Vgl. Madeleine Delbrêl 1904-1964. Een kleine biografie, enkele teksten en gebeden voor de zaligverklaring. Uitgave door de Association des Amis de Madeleine Delbrêl, z.p., z.j.

[2] Vgl. Association Amis de Madeleine Delbrêl, in www.madeleine-delbrel.net

[3] Vgl. M. Delbrêl, La vocation de la charité, Éd. Nouvelle Cité, Bryères-le-Châtel 2015, 169.

[4] G. François - B. Pitaud, La miséricorde selon Madeleine Delbrêl. Le beau scandale de la charité, Éd. Nouvelle Cité, Bryères-le-Châtel 2016.

[5] Vgl. wat dit betreft, de overweging van emeritus paus Benedictus XVI: "Voor mij is ‘een teken van de tijd' het feit dat het idee van de barmhartigheid van God een steeds centralere en dominantere plaats inneemt", J. Servais, Interview met emeritus paus Benedictus XVI, in "L'Osservatore Romano" (17 maart 2016) 5.

[6] Vgl. M. Delbrêl, La vocation de la charité..., 233.

[7] Vgl. M. Delbrêl, La sainteté des gens ordinaires, Éd. Nouvelle Cité, Bryères-le-Châtel 2009, 56-57.

[8] M. Delbrêl, La sainteteé des gens ordinaires..., 23-30.

[9] G. François - B. Pitaud, La miséricorde selon Madeleine Delbrêl..., 92.




25/08/2017

 
Website van de missionaire Gemeenschap Redemptor hominis